Ardahan University

Bu çalışma, Türk müziğinde icracılık pratiğinin tarihsel süreç içerisindeki sosyokültürel dönüşümünü otorite üretim biçimleri, kültürel bellek aktarımı ve piyasa dinamikleri ekseninde incelemeyi amaçlamaktadır. Geleneksel müzik bağlamında icracı, meşk sistemi ve ustalık zinciri aracılığıyla sembolik meşruiyet kazanan, estetik sürekliliğin ve kolektif belleğin taşıyıcısı olarak konumlanmıştır. Ancak modernleşme, kurumsallaşma, kentleşme ve kültür endüstrisinin genişlemesiyle birlikte bu konum önemli ölçüde yeniden şekillenmiştir. Araştırma, nitel yaklaşım çerçevesinde yürütülmüş; tarihsel karşılaştırmalı analiz yöntemi ile literatür temelli kavramsal çözümleme birlikte kullanılmıştır. Osmanlı döneminden Cumhuriyet modernleşmesine ve günümüz dijital müzik ortamına uzanan süreç, performans antropolojisi, kültürel alan kuramı ve kültür endüstrisi tartışmaları doğrultusunda karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Çalışma, repertuar merkezli bir inceleme yerine icracının sosyokültürel konumlanışına odaklanan analitik bir model geliştirmektedir. Bulgular, Türk müziğinde icracılığın dönüşümünün estetik bir evrimden ziyade kültürel alanın yapısal yeniden örgütlenmesiyle ilişkili çok katmanlı bir süreç olduğunu göstermektedir. Geleneksel bağlamda ustalık, repertuar hâkimiyeti ve üslup sadakati üzerinden kurulan meşruiyet, modern ve popüler alanlarda görünürlük, dolaşım ve ekonomik başarı kriterleriyle yeniden tanımlanmıştır. Kültürel bellek aktarımı, sözlü ve bedensel tekrar pratiklerinden dijital kayıt ve medya dolaşımı aracılığıyla sürdürülen hibrit bir yapıya evrilmiştir. Piyasa dinamiklerinin belirleyiciliği ise icracıyı yalnızca geleneğin temsilcisi olmaktan çıkararak kültürel ve ekonomik sermayenin kesişiminde konumlanan çok boyutlu bir aktöre dönüştürmüştür. Sonuç olarak çalışma, Türk müziğinde icracılığın modernleşme sürecinin lineer bir kopuş değil; süreklilik ve yeniden yapılanma arasındaki gerilim üzerinden şekillenen yapısal bir yeniden konumlanma olduğunu ortaya koymaktadır. Geliştirilen analitik model, performansı teknik bir icra eylemi olarak değil; otorite, bellek ve piyasa ilişkileri içinde anlam kazanan dinamik bir kültürel pratik olarak yeniden tanımlamaktadır.

Bu çalışmada, Web of Science veri tabanında 1976-2025 yılları arasında yayımlanmış 689 “Philosophy for Children” (P4C) alanındaki makaleler bibliyometrik analiz ile incelenmiştir. VOSviewer programıyla analiz edilen makalelerde en sık geçen terim: philosophy for children’dır. En etkili yazar Lipman’dır; Cassidy en yüksek bibliyografik eşleşmeye sahiptir. Amerika Birleşik Devletleri ve Montclair State University öne çıkan ülke ve kurumdur. İş birliği ağının ortasında yazar Gagnon, Mathieu vardır. En çok yayın yapan ve atıf alan dergi Childhood and Philosophy’dir. P4C’nin çocuk ve aile ruh sağlığına katkısı, literatürü zenginleştirme potansiyeli taşımaktadır.

Objective: In this study, the potential protective effects of borage oil (BO), a plant-derived oil of medical and nutritional importance, against lead acetate–induced nephrotoxicity were investigated. Methods: In the experimental model, biochemical alterations related to oxidative stress and the antioxidant defence system in rat kidney tissue were evaluated. A total of 30 Sprague Dawley rats were randomly assigned to five experimental groups. Nephrotoxicity was induced by intraperitoneal administration of lead acetate at a dose of 20 mg/kg for 7 days. Borage seed oil was administered orally at doses of 50 and 100 mg/kg for 14 days. Malondialdehyde (MDA) levels, a marker of lipid peroxidation in kidney tissue, were determined using ELISA, while the expression levels of SOD, CAT, and GPx, as well as the gene expression levels of Bax, Bcl-2, and caspase-3, were analysed by RT-PCR. In addition, protein expression levels of inflammatory markers associated with the inflammatory response, including IL-6, IL-1β, and TNF-α, were evaluated by Western blot analysis. Results: The results demonstrated that lead acetate increased oxidative stress in kidney tissue, whereas borage oil enhanced antioxidant defense mechanisms and reduced lipid peroxidation. Lead exposure increased the expression of apoptotic markers (Bax and caspase-3) and decreased Bcl-2 expression in renal tissue, while borage oil—particularly at the 100 mg/kg dose—significantly reversed these alterations and markedly suppressed apoptosis. Furthermore, lead exposure significantly increased the expression of pro-inflammatory markers in kidney tissue, whereas borage oil attenuated this increase, particularly for TNF-α and IL-1β (and IL-6 at the higher dose), thereby modulating the lead-induced inflammatory response. Conclusion: Borage oil exhibited a protective effect against lead acetate–induced renal injury and may alleviate nephrotoxicity.

Geotourism development in rural and mountainous regions requires an integrated understanding of how accessibility, scenic visibility, and digital awareness interact to shape visitor potential and spatial feasibility. This study presents a Geographic Information Systems (GIS)-based framework for assessing and optimizing georoutes in Ardahan Province, northeastern Türkiye—a region of outstanding geoheritage richness but limited infrastructural connectivity. Building upon the 2024 Ardahan Geopark Feasibility Report, seventy-three potential geosites were evaluated through spatial modelling that combined terrain impedance, network-based travel-time analysis, viewshed-based scenic visibility modelling, and digital representation metrics derived from Google Maps data. The normalized indicators were integrated into an Integrated Geoheritage Potential Index (IGPI) to quantify the relative significance of each geosite and support data-driven route design. Results reveal a pronounced spatial disparity: while most sites exhibit low to moderate accessibility and minimal digital visibility, a small cluster of geosites achieved high IGPI scores, forming a coherent “Çıldır–Kura Corridor” with strong geotourism potential. Route optimization, implemented through a network-based Traveling Salesman Problem (TSP) model, confirmed the feasibility of efficient one-day circuits linking high-priority sites, with total travel times ranging from 308 to 465 min. Additionally, a dedicated trekking route demonstrated the applicability of terrain-based modelling for adventure-oriented geotourism. The findings highlight that integrating spatial accessibility with scenic and digital visibility provides a powerful analytical tool for aligning geoheritage assessment with sustainable tourism and geopark planning. The proposed framework is replicable, transparent, and compatible with UNESCO Global Geopark principles, offering a transferable methodology for other rural regions seeking to transform dispersed geoheritage assets into connected and economically viable geotourism networks.

ABSTRACT This study investigates the spatial convergence dynamics of sustainable development using the Green Gross Domestic Product (Green GDP) indicator, which includes environmental costs. Based on panel data from 160 countries between 1970 and 2023, β ‐, σ ‐, and γ ‐convergence tests are conducted using spatial econometric methods (SEM, SAR, SDM) and different weight matrices (distance, neighborhood, threshold‐based). The findings indicate a strong spatial dependence in Green GDP levels, with high clusters in Western Europe, North America, and Northeast Asia, and low clusters in Sub‐Saharan Africa and South Asia. Furthermore, it has been determined that countries with high Green GDP levels but low neighborhood effects, such as Singapore, Luxembourg, and the UAE, are vulnerable to cross‐border environmental risks, whereas countries in low‐level clusters, such as Malawi, Niger, and Burundi, exhibit fragile sustainability structures. γ ‐convergence analyses reveal that there was a strong re‐ranking process until the 1990s, but that the pace slowed significantly after 2000, supporting the findings of σ ‐convergence. Although Western and Northern Europe and high‐income economies contribute significantly to the process, the contribution of resource‐dependent economies in Africa and Central Asia remains limited. The results of conditional spatial β ‐convergence show that per capita income accelerates the convergence process; emissions exert an inhibiting effect; urbanization and agriculture have a supporting effect; and dependence on natural resources imposes a limiting effect. Accordingly, carbon reduction and clean technologies should be prioritized in emission‐intensive countries, whereas diversification and resilience should be emphasized in natural resource‐dependent economies.

Berberis vulgaris is a medicinal plant widely recognized for its diverse pharmacological properties, including anticancer potential. This study evaluated the cytotoxic and antiproliferative effects of ethanolic leaf extract of B. vulgaris (E-BVL) on THP-1 human monocytic leukemia cells. Chemical profiling using gas chromatography-mass spectrometry (GC-MS) revealed octatriacontyl pentafluoropropionate (59.18%) as the major constituent. Although both leaf and branch extracts were chemically analyzed, subsequent cell-based assays were performed exclusively with the leaf extract due to its higher content of major bioactive constituents and more reproducible composition. The WST-8 assay demonstrated a clear, dose-dependent reduction in cell viability, with an IC50 value of 194.8µg/mL. Quantitative real-time PCR (qRT-PCR) analysis showed that E-BVL significantly upregulated pro-apoptotic genes (BAX and CASP3), while downregulating anti-apoptotic (BCL-XL), cell cycle-related (CDK6), and immune-regulatory (CD33 and CD86) genes. These results suggest that E-BVL may influence apoptotic and proliferative pathways in THP-1 leukemia cells. Overall, this study highlights B. vulgaris leaf extract as a promising natural source of bioactive compounds for anti-leukemic research, without specifically implicating berberine, which was not detected in the extract.

Amaç: Bu çalışma, Türk toplumundaki bireylerin Human Papilloma Virüsü hakkındaki bilgi düzeylerini ve bu düzeyi etkileyen faktörleri incelemek amacıyla tasarlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı tasarım kullanılarak yürütülen çalışmaya; Mart-Kasım 2024 tarihleri arasında online ortamda ulaşılan, dahil edilme kriterlerine uyan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 403 birey dahil edilmiştir. Çalışmanın verileri; katılımcıların sosyodemografik verileri için “Birey Tanılama Formu” ve “Human Papilloma Virüsü Bilgi Ölçeği” kullanılarak online ortamda toplanmıştır. Katılımcıların sosyodemografik verileri ile Human Papilloma Virüsü Bilgi Ölçeği puanları karşılaştırılmasında bağımsız gruplarda t testi, Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Human Papilloma Virüsü bilgi düzeyini etkileyen faktörleri belirlemede ise lineer regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 34,09+9,54 ve %69,7’si kadındır. Human Papilloma Virüsü Bilgi Ölçeği ortalaması 18,29+6,24 ve ılımlı düzeydedir. En düşük alt boyut puanı ise 2,09+0,96 ile Human Papilloma Virüsü aşı kullanılabilirliğidir. Lineer regresyon analizi sonucunda, Human Papilloma Virüsü bilgi düzeyinin negatif belirleyicilerinin ileri yaş ve erkek cinsiyet, pozitif belirleyicilerinin ise üniversite mezunu olmak ve çocuğa sahip olmamak olduğu saptanmıştır. Sonuç: Human Papilloma Virüsü enfeksiyonuna yönelik toplum genelinde farkındalığı artırmak, bilgi eksikliğini gidermek ve aşılamayı teşvik etmek için kapsamlı eğitim programlarının uygulanması gerekmektedir. Bu çalışma, gelecekteki halk sağlığı müdahalelerine ve politika geliştirme süreçlerine önemli katkılar sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Bilgi, human papillomavirus, papillomavirus aşıları, toplum.

Bu çalışma, Erzurum'daki belediyelerin Instagram platformu üzerinden vatandaşlarla etkileşim düzeylerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, Perea ve arkadaşlarının Instagram platformunda paydaş etkileşimini ölçmek amacıyla kullandıkları ölçüm setiyle gerçekleştirilmiştir. Instagram özelinde yürütülen çalışmada ilgili ölçüm setinin popülerlik, bağlılık boyutlarının yanı sıra yayılma etkinliği boyutunun da analiz edilmiş olması araştırmanın özgün yanını ortaya koymaktadır. Çalışma kapsamında 18 belediyenin Instagram hesapları incelenmiş ve bu hesapların paylaşımlarına gelen beğeni, yorum, paylaşım sayıları ve gönderi içerik türleri analiz edilmiştir. Bulgular, paydaşların genellikle beğeni butonunu daha fazla kullandığını, yorum ve paylaşım butonlarını ise daha az tercih ettiğini göstermektedir. Ayrıca, bazı belediyelerin her ay/gün istikrarlı paylaşım yapmaması ve hem video hem de albüm türündeki içeriklerinin yetersiz kullanımı dikkat çekmektedir. Çalışma, belediyelerin vatandaşlarla daha etkili bir iletişim kurmaları için sosyal medya stratejilerini geliştirerek daha profesyonel bir yaklaşım benimsemelerini vurgulamaktadır. Özellikle yorum ve paylaşım butonlarının kullanımını artırmaya yönelik içeriklerin önemine dikkat çekilmiştir. Bu araştırma, yerel yönetimlerin dijital dönüşüm süreçlerine katkı sağlamayı hedeflemektedir.