Batken State University

Бул макалада биз өзүбүздүн региондогу Баткен облусунун Сүлүктү шаары жана Лейлек районундагы орто мектептерде ата-энеси миграцияда жүргөн балдардын саны жана алардын үй-бүлөдөгү тарбиясы, билим алуусу жана алардын натыйжалары, миграциянын тийгизген таасири туурасында жазылды. Эксперимент катары Лейлек районунун Раззаков шаарындагы Токтогул атындагы орто мектебиндеги башталгыч классынын окуучуларынан жана ата-энелерден сурамжылоо жүргүзүлдү, жыйынтыгы көрсөтүлдү. Макалада баланын толук кандуу тарбия алып инсан катары коомго кошулуусуна ата-эненин орду жана ролу чон экендиги белгиленди. Анткени ата-энесиз өскөн балдардын физикалык жана психикалык абалында миграциянын терс таасирлери тийгенин байкоого боло тургандыгы жыйынтык катары чыгарылды. Макаланы жазууга аймактагы миграция маселеси жана кароосуз калган балдардын билим алуусу жана тарбиясынын абалы түрткү болду. В этой статье мы писали о количестве детей - мигрантов в средних школах города Сулюкты и Лейлекского района Баткенской области и влияние миграции на семейное воспитание и образование детей. Были проведены и представлены результаты экспериментального опроса учеников и родителей начального класса средней школы имени Токтогула в городе Раззакова Лейлекского района. В статье подчеркивается важная роль родителей в польноценном воспитании ребенка и интеграции его в обществе. В результате был сделан вывод воспитание без родителей, или без отца вырос, которые родители развелись, негативно влияет на физическое и психическое состояние ребенка. Написании статьи было мотивировано вопросом миграции в регионе и состоянием образования и воспитания безнадзорных детей. In this article, we wrote about the number of migrant children in secondary schools in the city of Sulukta and Leilek district of Batken oblast and the impact of migration on family upbringing and education of children. The results of the survey of primary school students of the Toktogul secondary school in the city of Razzakov, Leilek region, were presented. The article emphasizes the important role of parents in the full-fledged upbringing of a child and his integration into society. As a result, it was concluded that parenting without parents negatively affects the physical and mental state of the child.The writing of the article was motivated by the issue of migration in the region and the state of education and upbringing of neglected children.

Макалада айыл чарбасын трансформациялоо маселеси каралат. Туруктуу айыл чарбасын өнүктүрүүнүн негизги багыттары келтирилген. Органикалык айыл чарбасынын артыкчылыктары жана кемчиликтери талданды. "Жашыл" экономикада кирешелердин жана иш менен камсыз кылуунун өсүшү көмүртектин бөлүнүп чыгышын жана булганышын азайтууга, эркектер жана аялдар үчүн жеткиликтүү "жашыл" жумуш орундарын түзүүгө жана калктын жашоосу жана ден-соолугу үчүн жагымдуу чөйрөнү түзүүгө, энергияны, ресурстарды жана экосистемалык кызматтарды пайдалануунун натыйжалуулугун жогорулатууга багытталган мамлекеттик жана жеке инвестициялар менен камсыздоону уюштурат. Калктын экологиялык таза азык-түлүк менен камсыз болушун жогорулатуу, ресурстарды туруктуу башкаруу жана ресурстарды үнөмдөөчү, органикалык жана климатка туруктуу айыл чарбасын түзүүнү, башка өнүккөн өлкөлөр катары эле биздин Кыргызстаныбызда да зыяндуулугу аз болгон заттарды колдонуу аркылуу климатты, адам затын сактап калууну максат кылат. В статье рассматривается вопрос трансформации сельского хозяйства. Перечислены основные направления развития устойчивого сельского хозяйства. Анализируются преимущества и недостатки органического земледелия. В «зеленой» экономике рост доходов и занятости может сократить выбросы углерода и загрязнение, создать доступные «зеленые» рабочие места для мужчин и женщин, создать благоприятную среду для жизни и здоровья людей, повысить эффективность использования энергии, ресурсов и экосистемы, пользование услугами организует предоставление целевых государственных и частных инвестиций. Она направлена на увеличение снабжения населения экологически чистыми продуктами питания, создание устойчивого управления ресурсами и ресурсосберегающего, органического и климатоустойчивого сельского хозяйства, как и в других развитых странах на сохранение климата и человека за счет использования меньшего количества вредных веществ. The article deals with the issue of transformation of agriculture. The main directions of development of sustainable agriculture are listed. The advantages and disadvantages of organic farming are analyzed. In a green economy, income and employment growth can reduce carbon emissions and pollution, create affordable green jobs for men and women, create a favorable environment for people to live and health, and improve energy, resource and ecosystem efficiency. the use of services organizes the provision of targeted public and private investments. It is aimed at increasing the supply of the population with environmentally friendly food, creating sustainable resource management and resource-saving, organic and climate-sustainable agriculture, as in other developed countries, to preserve the climate and people through the use of fewer harmful substances.

Бул макалада Кыргыз Республикасынын жалпы орто билим берүүчү уюмдарындагы «Химия» предметинин жумушчу программасы, Кыргыз Республикасынын «Билим берүү жөнүндөгү» Мыйзамынын, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Токтому менен бекитилген «Кыргыз Республикасынын жалпы орто билимдин Мамлекеттик билим берүү стандартынын», Базистик окуу пландары, химиялык билимдер табият таануунун ажырагыс бөлүгү болуп саналары, алар «адам-зат-турмуш» жана андан аркы «зат-материалдык-практикалык ишмердик» мамилелеринин татаал комплексин чагылдырылышы, окуучулардын аң-сезиминде дүйнөнүн химиялык картинасын калыптандыруу, жалпы билим берүүнүн негизги максаты болгон илимий дүйнө таанымын, ой жүгүртүү жана жүрүм-турум маданиятын өнүктүрүүнү камсыз кылуусу, химиялык билим берүүнүн өзүнүн көйгөйлөрү, анын ичинде химия биринчи кезекте эксперименталдык илим катары саналып, заманбап орто мектеп материалдык ресурстардын жетишсиздигинен улам тынымсыз «кагаз» химиясына карай жылышы тактап айтканда лабароториялык кабинеттердин жоктугу, химия сабагына берген мугалимдердин жоктугу, базистик план боюнча сааттардын аздыгы каралган. В данной статье рабочая программа предмета «Химия» в организациях общего среднего образования Кыргызской Республики, Закон Кыргызской Республики «Об образовании», «Государственный образовательный стандарт общего среднего образования Кыргызской Республики» , утвержденных Постановлением Правительства Кыргызской Республики, Базовыми учебными планами, химические знания являются составной частью естествознания, они являются отражением сложного комплекса «человек-материя-жизнь» и далее «материя-вещественно-практическая деятельностные» отношения, формирование в сознании учащихся химической картины мира, научного мировоззрения, что является основной целью общеобразовательного образования, обеспечение развития культуры мышления и поведения, проблемы химического образования, в том числе факт что химия в первую очередь считается экспериментальной наукой, и современные средние школы постоянно движутся в сторону «бумажной» химии из-за отсутствия материальной базы, то есть лабораторной химии. нехватка кабинетов, нехватка учителей для занятий химией, неполный рабочий день по основному плану. In this article, the work program of the subject "Chemistry" in the organizations of general secondary education of the Kyrgyz Republic, the Law of the Kyrgyz Republic "On Education", "The State Educational Standard of General Secondary Education of the Kyrgyz Republic", approved by the Decree of the Government of the Kyrgyz Republic, Basic curricula, chemical knowledge are an integral part of natural science, they are a reflection of the complex complex "man-matter-life" and further "matter-substantial-practical activity" relations, the formation in the minds of students of a chemical picture of the world, a scientific worldview, which is the main goal of general education, ensuring the development of culture thinking and behavior, problems of chemical education, including the fact that chemistry is primarily considered an experimental science, and modern secondary schools are constantly moving towards "paper" chemistry due to the lack of material base, that is, laboratory chemistry missions. lack of classrooms, lack of teachers for chemistry classes, part-time work on the main plan.

Abstract This chapter develops a complex of applied recommendations for organizing and developing reconstructive farming of agricultural companies. This complex includes, first, recommendations in the sphere of management. Attention is here paid to the problem of human resources management, which becomes more important due to the increase of digitalization, which is necessary for the transition of agricultural companies to reconstructive agriculture. The leading smart technologies—robots, AI, and big data—largely reduce the agricultural companies’ need for personnel and increase the need for digital personnel, the conditions and character (functions) of which work are specific. This chapter develops the applied recommendations for mitigating the social consequences of the transition of agricultural companies to reconstructive agriculture and farming. Special attention is paid to the challenges for energetics due to the growth of the need for automatized agricultural productions for energy and the perspectives of transition to alternative energy. Second, recommendations in the sphere of marketing, aimed at the increase of competitiveness of the products of agricultural companies, which implement the practices of reconstructive land use, in local and global markets. Main attention is paid to online marketing as a perspective marketing tool. Also, successful projects (case examples) based on the wide analysis of the international experience of reconstructive land use in agricultural entrepreneurship are considered.KeywordsManagementMarketingProject activitiesTechnologiesReconstructive farmingAgricultural companiesPractical implicationsChallenges for energeticsJEL ClassificationA10O13Q01

Abstract This chapter aims at substantiating the advantage of circular agriculture for the environment. For this, the authors perform a detailed literature review. Based on the content analysis of the existing literature and systematization of the current scientific knowledge, a comprehensive scientific concept of circular agriculture is formed. The methods of correlation and regression analysis are used to determine the consequences and substantiate the advantages of circular agriculture for the environment based on the study of international experience using a representative sample, which includes developed and developing countries from different geographical regions of the world, for obtaining correct data for the world economy on the whole. Additionally, the authors study the international experience of using the capabilities of the digital economy for implementing a circular model of agriculture. A critical necessity for smart technologies, digital personnel, and skilled employees in agriculture to implement its circular model is proved. Recommendations for the national economic policy for the regulation of the process of transition to circular agriculture or its development based on stimulation of the dissemination of smart technologies and development of higher education in the interests of environmental protection in the aspect of production waste reduction and fighting climate change are developed.KeywordsCircular agricultureEnvironmentDigitalizationDevelopment of higher educationInnovative technologiesDigital personnelWaste reductionFight against climate changeJEL ClassificationQ18Q52Q56

В данной статье речь идет о выдающемся представителе кыргызского народа Алымкуле лашкер баши, сыгравшем немаловажную роль в Кокандском ханстве. Подчеркивается, что многие известные кыргызские предводители, занимая высокие должности, активно участвовали в общественно-политической жизни ханства.