Hakkari University

Söz varlığının temelini oluşturan sözcükler, sık kullanıma ve anlam değişikliklerine bağlı olarak temel anlamının dışında farklı anlamlarda ve kimi zaman yanlış şekilde kullanılmaktadır. Tarihî Türkiye Türkçesinde yazılan galat sözlükleri, bu yanlış kullanımları inceleyerek sözcüklerin doğru biçimlerini, anlamlarını ve kökenlerini belirlemeyi hedeflemektedir.Mustafa İzzet tarafından 1884’te yazılan Tahsisü’l- Galatât ve’l-Muḥarrefât fil’l-Esma’i ve’l-Lugât, yanlış kullanıldığı düşünülen Türkçe ve alıntı sözcükler hakkında yazılmıştır. Bu çalışmada sözlükte yer alan Türkçe etimolojik çözümlemeler on bir başlık altında incelenerek bunların doğru olup olmadıkları, bilimsel veriler ve çağdaş etimoloji sözlüklerindeki çözümlemeler ışığında değerlendirilmiştir.Çalışmanın amacı sadece eserde ele alınan etimolojik çözümlemeleri değerlendirmek değildir. Türkçeyi konuşanların bu dile karşı yeterli hassasiyeti göstermemelerinin ve Türkçe sözcükleri kendi bağlamında ele almak yerine yabancı dillere bağlama eğiliminde olmalarının yanlış etimolojik yorumlara yol açabileceğini göstermek de bu çalışmanın amaçları arasındadır. Bunu göz önünde bulundurarak çalışmanın okuyuculara galat sözlüklerinin kapsamı ve işlevi üzerine düşünme imkânı sunmasıyla alana anlamlı bir katkı sağlaması hedeflenmektedir.

Abstract In an era of rapid environmental change, climate change, biodiversity loss and ecosystem degradation are making marine disease dynamics increasingly unpredictable. Despite their significant role in global disease transmission, marine diseases often receive less attention than those affecting terrestrial species. Managing these diseases remains challenging because of limited data and analytical frameworks that are primarily designed for land-based ecosystems. Recent advances in genetic and genomic technologies are transforming our understanding of host–pathogen–environment interactions, providing powerful tools to characterize disease processes across biological scales, from environmental to cellular. In this perspective, we discuss the insights offered by different genetic and genomic approaches, their current limitations and potential future applications, providing examples of current and emerging uses of these tools in marine systems. Although genomics is not a panacea, it offers a valuable framework for elucidating the drivers, evolution and spread of marine diseases, and for developing management strategies to mitigate their impacts on marine ecosystems. This article is part of the theme issue ‘Managing infectious marine diseases in wild populations’.

Bu çalışmanın temel amacı, teknostres, verimlilik ve iş doyumu faktörleri arasındaki ilişki düzeylerini incelemektir. Cinsiyet, yaş ve eğitim düzeyi gibi değişkenlerin söz konusu faktörler üzerinde etkili olup olmadığının araştırılması da çalışma kapsamında değerlendirilmek istenen diğer bir amaçtır. Bu çerçevede, Adıyaman Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası’na kayıtlı 172 meslek mensubu ile yüz yüze görüşülerek veriler elde edilmiştir. Bu verilerin değerlendirilme sürecinde doğrulayıcı faktör analizi, korelasyon analizi, t testi, one way anova ve post hoc testi kullanılmıştır. Analizler sonucunda teknostresin tekno iş yükü boyutu ile teknolojik verimlilik arasında pozitif orta düzeyli bir ilişki, tekno karmaşıklık boyutu ile teknolojinin verimliliği arasında pozitif zayıf bir ilişki ve tekno belirsizlik boyutu ile verimlilik arasında pozitif güçlü düzeyde bir ilişki ile karşılaşılmıştır. Tekno iş yükü ve tekno belirsizlik boyutlarının iş doyumu ile zayıf pozitif bir ilişki varlığına sahip olduğu belirlenmiştir. İlişkisel açıdan teknolojinin verimliliği ile iş doyumu arasında ise pozitif orta düzeyli bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca, cinsiyet değişkeninin tekno iş yükü ve iş doyumu üzerinde belirleyici olduğu, yaşın tekno karmaşıklık boyutu üzerinde bir işleve sahip olduğu ve eğitim düzeyinin ise teknostres’in tüm boyutları, teknolojik verimlilik ve iş doyumu üzerinde anlamlı bir role sahip olmadığı bulgulanmıştır.

Abstract In this study, the microstructural, electrical, and electromagnetic properties of MgB 2 bulk superconductors modified with the organic additive of phenyl(3-phenyloxirane-2-yl)methane (C 15 H 12 O 2 ) were investigated. Pure and bulk MgB 2 samples doped with 0–20 wt% C 15 H 12 O 2 were produced by in situ Spark Plasma Sintering (SPS) at 850 °C, 50 MPa pressure, and 10 min. X-ray diffraction analyses showed that the hexagonal MgB 2 phase was predominantly preserved in all samples, with limited MgO formation observed at increasing addition rates. SEM analyses revealed that organic additive created controlled porosity and microstructural heterogeneity. Electrical measurements showed a limited decrease in the superconducting transition temperature and an increase in the normal-state resistivity in the doped samples. Magnetic characterization results revealed that the sample containing 15 wt% C 15 H 12 O 2 exhibited the highest critical current density and optimized pinning force at 20 K. Levitation force measurements performed under ZFC and FC conditions have shown a strong correlation between microstructure-derived pinning architecture and electromagnetic response. The results reveal that C 15 H 12 O 2 addition offers a suitable approach for effectively tuning the pinning and levitation properties of SPS-generated MgB 2 bulk superconductors.

ÖZAmaç: Bu çalışma, bir devlet üniversitesinin Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu’nda öğrenim gören öğrencilerin mesleki karar pişmanlığının yaşam doyumu üzerindeki etkisini araştırmak amacı ile planlandı.Gereç ve Yöntem: İlişkisel tarama modeline dayalı betimsel türde çalışma olarak planlanan bu araştırma, çalışmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden 582 öğrenci ile yürütüldü. Verilerin toplanması aşamasında; Tanıtıcı Bilgi Formu, Mesleki Karar Pişmanlığı Ölçeği ve Yaşam Doyum Ölçeği kullanıldı. Veriler google form oluşturularak toplandı. Verilerin analizi Statistical Package for Social Sciences (SPSS) 25.0 programı ile yapıldı.Bulgular: Öğrencilerin Mesleki Karar Pişmanlığı Ölçeği puan ortalaması 31.08±21.00, Yaşam Doyumu Ölçeği puan ortalaması 14.88±5.86 olarak bulundu. Mesleki Karar Pişmanlığı Ölçek toplam puanı ile Yaşam Doyumu Ölçek toplam puanı arasında negatif yönde ve orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı [r=-0.384, p<0.001]. Üniversite öğrencilerinin mesleki karar pişmanlıklarının yaşam doyumları arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edildi [t=-10.011, p<0.001]. Yaşanılan yer, aile sosyo-ekonomik düzey, okuduğu bölüm, okuduğu bölümü kendi isteği doğrultusunda tercih etme durumu, tercih öncesi okuyacağı bölüm ile ilgili ön araştırma yapma durumu, bölümünü değiştirme isteği ve kendi mesleğinde çalışma isteği değişkenleri ile grupların Mesleki Karar Pişmanlığı Ölçeği ve Yaşam Doyumu Ölçeği puan ortalaması arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptandı. Sonuç: Çalışma sonucunda Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu öğrencilerinin meslek tercihlerinden dolayı pişman oldukları ve yaşam doyumlarının orta düzeyde olduğu saptandı.

In this paper, we analyze the dynamics of charged test particles in a singular, horizonless spacetime arising as the massless limit of a charged wormhole in the Einstein–Maxwell–Scalar (EMS) framework. The geometry, sustained solely by an electric charge [Formula: see text], features an infinite sequence of curvature singularity shells, with the outermost at [Formula: see text] acting as a hard boundary for nonradial motion, while radial trajectories can access it depending on the particle’s charge-to-mass ratio [Formula: see text]. Exploiting exact first integrals, we construct the effective potential and obtain circular orbit radii, radial epicyclic frequencies, and azimuthal precession rates. In the weak-field limit ([Formula: see text]), the motion reduces to a Coulombic system with small curvature-induced retrograde precession. At large radii, the dynamics maps to a hydrogenic system, with curvature corrections inducing perturbative energy shifts. Approaching [Formula: see text], the potential diverges, producing hard-wall confinement. Curvature corrections also modify the spectral thermodynamics, raising energies and slightly altering entropy and heat capacity. Our results characterize the transition from Newtonian-like orbits to strongly confined, curvature-dominated dynamics.

Microgreens have been consumed by different cultures for many years. The main reason for this is that microgreens are additive-free, natural, and can be easily grown even at home. In this research, green lentil and mung bean microgreens were produced, harvested, and finally dried in two different dryers (conventional dryer and microwave). The drying process was carried out at 3 different temperatures in a conventional dryer and at 3 different microwave powers in a microwave oven. It was calculated that the moisture values of dry green lentil microgreens and dry mung bean microgreens varied between 11.97 ± 1.22–12.52 ± 0.13% and 14.61 ± 0.65–18.86 ± 1.21%, respectively. It was found that dried samples had higher L* and a* values and lower b* and C* values than fresh microgreens. The best drying models for dried green lentil and mung bean microgreens were determined to be the Henderson and Pabis and Modified Page models, respectively. It was determined that both TFM and antioxidant activity values of fresh microgreens were lower than those of dried microgreens. The differences between the groups in terms of water activity, TPC, and antioxidant activity results of dried green lentil microgreens and dried mung bean microgreens were found to be statistically significant (P < 0.05). This research not only examines drying technology from a scientific perspective but also hopes that the study data will serve as a guide for people to consume their own microgreens, both fresh and preserved by drying them, in their daily lives. This study will enable consumers to grow green lentil and mung bean microgreens, which are easy to grow at home. Following this, consumers can consume healthy alternatives with these nutritious dried green lentil and mung bean microgreens. The study not only provides consumers with information about growing and drying green lentil or mung bean microgreens but also serves as a guide for those wishing to grow other microgreens.

In this study, the microstructural, mechanical, wear, and corrosion behavior of Ni-Al-Cr and Ni–Al–Cr/SiC composite coatings with different composition ratios, produced by electric arc melting on Inconel 600 substrates, was systematically investigated. Microhardness measurements revealed a significant and consistent increase in the hardness values of the coatings depending on the increase in SiC reinforcement ratio (1%, 3%, and 5%). Wear tests showed that the coated samples exhibited significantly higher wear resistance compared to the pure Inconel 600 substrate. A significant improvement in wear resistance was achieved with the addition of SiC at 1% and 3% weight percentages; the width and depth of wear tracks were significantly reduced with SiC reinforcement. In contrast, increasing the SiC ratio to 5% weight percentage led to a decrease in wear resistance. This was attributed to particle aggregation at high SiC content, weakening of bonds at the matrix-reinforcement interface, and the behavior of SiC particles separated from the matrix as third-body abrasives. Electrochemical corrosion tests have shown that SiC-reinforced coatings form a more stable and permanent passive film, and corrosion resistance increases as the SiC content increases (1%, 3%, and 5%). The results indicate that the SiC reinforcement ratio affects the mechanical and electrochemical properties of Ni-Al-Cr/SiC composite coatings produced by electric arc melting.

Experiments carried out or theories put forward in the light of positive sciences have recently been used in other branches of science. In parallel with this discourse, this study is the adaptation of the theory of evolution, which can be expressed as the survival of the fittest, first put forward by Darwin and tried to be explained by Dawkins in the light of scientific facts, to the continuity of employees in businesses. When human beings are considered as an organism, it has been concluded that they act with a number of strengths to ensure the continuity of their working life and ensure their continuity in the workplace with these features.