Research Center for Islamic History, Art and Culture

Tüm uygarlıklarda sözlü edebiyat ve folklor yazılı edebiyata kaynaklık etmekte ya da yazılı edebiyatı etkilemektedir. Dolayısıyla yazılı edebiyatta da sözlü geleneğin ve halkbiliminin ürünlerinden faydalanır. Bu sebeple bir kültür merkezinin edebiyat ve sanat metinlerinde o topluluğu oluşturan halkın kültürel değerlerinden bazı ögelerin yer alması kaçınılmazdır. Çünkü edebiyat ve sanat eserlerini oluşturanlar, temsil ettikleri toplumun kültürüyle yoğurulmuşlardır. Divan şiiri yüzyıllar boyunca yüksek bir zümre hitap ettiği ve halka hitap etmediği ve halk kültüründen uzak olduğu hususunda eleştirilere uğramıştır. Fakat bu şiir geleneğinin her ne kadar toplum yaşantısını yansıtmadığı söylense de toplum yaşantısından uzak bir gelenek değildir. Bu geleneğin temsilcileri de diğer şairler gibi metinlerinde halk kültürü ögelerinden, halkın âdet ve geleneklerinden, halkın atasözü ve deyimlerinden yararlanarak geçiş dönemlerinden bahsetmişlerdir. Bu dönemler çerçevesinde birçok inanç, âdet, töre, tören, ayin, dinsel ve büyüsel özlü işlem kümelenerek bu dönemleri bağlı bulundukları kültürün beklentilerine ve kalıplarına uygun bir biçimde yönetmektir. Bunların amacı kişinin yeni durumunu belirlemek, kutsamak, kutlamak aynı zamanda da kişiyi bu sırada yoğunlaştığına inanılan tehlikelerden korumaktır. Bu bağlamda çalışmamızın amacı, insan hayatının başlıca üç geçiş dönemi olan doğum, evlenme ve ölüm konularının XIX. yüzyıl divan şiirinde yer alan izlerini gün yüzüne çıkarmaktır.

İnsanlık tarihinde geniş kitleleri etkileyen salgınların başında veba hastalığı gelmektedir. Yüzyıllar boyu milyonlarca insanın ölümüne, yerleşim yerlerinin boşalmasına ve bunların yanı sıra siyasî, ekonomik ve kültürel değişimlere sebep olan veba, Osmanlı Devletini de derinden etkilemiştir. Salgınların toplumsal bir korkuyu veya travmayı tetiklemesi, ülke geneline yayılmasıyla doğru orantılı olmuştur. Nitekim büyük bir şehirde görülen salgın, kısa sürede hem söylem hem de hastalık yapma noktasında yayılırken, taşrada ise bu durum her iki açıdan da yavaş olmuştur. Salgına karşı devlet nezdinde gösterilen çabalar veya doktorların hastalığı bertaraf etmek üzere yaptıkları girişimlerin yanında, toplumun verdiği tepkilerin çeşitliliği artmış ve davranışlar üzerinde etkili sonuçları olmuştur. Bu çalışmada 17. ve 19. yüzyıllar arasında Osmanlı Devleti’nde ortaya çıkan salgınlar üzerinde durulmuştur. Öncelikle böylesi bir afetin ne kadar sıklıkla yaşandığını tespit edebilmek için hastalığın ortaya çıkış tarihleri verilmiştir. Konu, din temelli teslimiyet, karantina uygulamaları ve bu uygulamaya gösterilen tepkiler, cenaze işlemleri ve salgın dönemlerinde devlete karşı tutumlar gibi alt başlıklar halinde irdelenecektir. Bu başlıklar çerçevesinde taunun Osmanlı toplumundaki etkisi ve halkın salgına karşı gösterdiği tepki ölçülecektir. Söz konusu hususlar başta dönemin canlı şahitleri olan seyyahların eserlerinden olmak üzere hatırat ve kronik eserlere başvurularak ortaya konacaktır. Böylece büyük afetler olarak da değerlendirilen salgınlardaki geçmiş dönemlerde verilen tepki ve davranışların ortaya çıkartılması hedeflenmiştir. Son olarak bu çalışmanın yüzyılımızda yaşanmış/yaşanması muhtemel benzer salgın afetlerinde gösterilen tepkileri araştıran akademik çevre için tarihsel ve sosyolojik veriler sunacağı düşünülmektedir.

Religions and sects ensure that the past is always recreated in order to protect their sense of belonging and pass it on to future generations. One of the most important tools of this is carried out through religious rituals. Shiism is one of the schools of thought in which ritualistic religiosity is most common. The Karbala case played an important role in the transition of Shiism from a political movement to a theological phase and in gaining sectarian belongings. In the Shiite tradition, the visit and march of Arba‘een, which gained a special meaning as the 40th day of Hussein's death, played an important role in the penetration and systemization of Shiism in the social sphere. The Arba‘een march, which initially had a local appearance mostly by Iraqis, has recently turned into an event that has reached an international dimension. Visitors from various parts of the world travel the approximately eighty-kilometer road between Najaf and Karbala cities in a few days and contribute to the formation of social identity with various activities during this walk. In addition to the social and religious aspects of this activity, it also brought with it a political dimension that can be used by Iran against other Shiites and the countries in the region. It seems that this activity will be emphasized and used in the substitution of the Shiite identity in the upcoming periods. Our study aims to contribute to the field by examining this activity, which was not emphasized much on language before, in an interdisciplinary dimension.

It is clear that Sufism is one of the most important elements that contributed to the spread of Islam among the Turks. In this sense, as the founder of the first Turkish Sufi tradition, Ahmad Yassawi, who left a deep mark on the spiritual life of the Turks deserves a special attention. Since the Yassawi culture was the first example of Turkish Sufi tradition, spiritual activities of Ahmad Yassawi has a remarkable place. Ahmad Yassawi is considered as the first Sufi of Turkish culture. Yassawi culture is the deepest dimension of living religious experience. It neither made any concessions to the seventy-year communist regime, nor accepted the compromise. It did not melt in front of the synthesis of atheist education. It did not lose its identity under the weight of atheist propaganda and pressure, and survived until today. Even after the power in Turkestan passed to the communist regime which argued that it destroyed the eternal foundations of the economic, social, religious life of Islam, Islam continued to exist, and in this the Yassawi culture had a crucial role. This research deals with the problem of the importance of Yassawi culture from a historical point of view. Keywords: Ahmad Yassawi, Yassawi culture, Sufism, Marxist Dialectics, Atheism

Sleymn-nme-i Kebir; tarihi, edebiyat ve mutasavvf kiilie sahip olan Firdevs-i Rm'nin XV. yzyln sonlarna doru kaleme almaya balad, 81. cildine kadar eitli ktphanelerde nshalar bulunan eseridir

The concept of authority in Baktashi thoughtdepends on the capacity of representation. Both public representation andreligious representation provides the representative with a full lagality inthe eye of his followers. In Baktashism the community leader is Dede. Dede is alider who instructs and guides the community. The order of charismaticauthority in Baktashism follows a sequence of “Allah/Haqq, Muhammad and Ali”.The Babas and Dedes who have been regarded as a continuation of offspring ofAli are the living concrete cases of charismatic authority. Although the loveof Ahl al-Bayt which symbolizes the ideal of Baktashi teaching has not embodiedon the followers of order like Baba, Dedebaba and Halifebaba, it has become atleast as much as them the founding element of a sacred authority. The respectshown to the twelve Imams in Baktashism shoud not be seen as a pillar of faithas has been in Shia. Twelve Imams have a very important place and meaning inthis sufi tradition. Baktashi dervishes have felt the authority of Twelve Imamswith symbolic values in all rituals of the orders.    

Adiyaman Alevis’ Geographical Distribution and Demographical Structure Alawis, Sunnis and other religious groups live together, unity and cooperation in Adiyaman. There was not any conflict between Alawite and Sunnite in past and today. In studies on Alawite, their geographical distribution and demographical structure must be considered. In this article, our data method based on observation and interview. Besides, demographical structure of Alawis in Adiyaman took from system of enrolled population census based on address which did by Statistic Association of Turkey in year of 2011. Finally, we tried to find Alawis number approximately in comparison with Adiyaman population