Науқастардың сапа туралы қабылдауы және өкпенің қатерлі ісігіне оңалту қызметтерінің болуы: көлденең зерттеу

Abstract

Translate Article

Background. Rehabilitation is a crucial component of comprehensive oncological care, aimed at restoring functional capacity, improving quality of life, and supporting social reintegration in lung cancer patients. Despite significant progress in cancer management, access to rehabilitation services remains uneven, particularly between urban and rural populations. Aim: to assess perceptions of patients with lung cancer regarding the quality, organization, and accessibility of rehabilitation services across different levels of healthcare in Kazakhstan. Materials and Methods. A descriptive cross-sectional study was conducted from November 4, 2024 to February 4, 2025 in the Abay region of the Republic of Kazakhstan. The study included 124 patients diagnosed with lung cancer who had received or were undergoing medical rehabilitation. Data were collected through structured interviews and questionnaires assessing socio-demographic characteristics, satisfaction with rehabilitation, and perceptions of service accessibility and quality. Results. The mean age of participants was 61.6 ± 9.5 years; 70.2% were of Kazakh nationality, and 66.9% resided in urban areas. Most respondents rated the organization of rehabilitation as satisfactory (41.1%) or good (29.0%), while 16.9% described it as excellent and 12.9% as unsatisfactory. Overall, 75.8% of patients reported being satisfied with rehabilitation services. Gender differences were not statistically significant (p>0.05), whereas urban residents demonstrated higher satisfaction compared to rural respondents (p<0.05). Conclusions. Gender did not significantly influence patients’ perceptions of rehabilitation quality or accessibility, while place of residence was identified as the main determinant. These results correspond with international data emphasizing spatial and systemic inequalities in rehabilitation access. Expanding patient-centered and digital rehabilitation programs, including tele-rehabilitation and regional service integration, may enhance equity, efficiency, and overall quality of oncological rehabilitation in Kazakhstan. Введение. Реабилитация является неотъемлемой частью комплексной онкологической помощи, направленной на восстановление функциональных возможностей, улучшение качества жизни и социальную реинтеграцию пациентов с раком лёгкого. Несмотря на достижения в лечении онкологических заболеваний, доступ к реабилитационным услугам остаётся неравномерным, особенно между городским и сельским населением. Цель: оценить восприятие пациентами рака легких качества, организации и доступности реабилитационных услуг на разных уровнях здравоохранения в Казахстане. Материалы и методы. Описательное поперечное исследование проведено в период с ноября 2024 года по февраль 2025 года в Абайской области Республики Казахстан. В исследование были включены 124 пациента с установленным диагнозом рак лёгкого, проходившие или завершившие курс медицинской реабилитации. Сбор данных осуществлялся методом стандартизированного опроса и анкетирования, включавшего оценку социо-демографических характеристик, удовлетворённости реабилитацией и восприятия качества и доступности услуг. Результаты. Средний возраст участников составил 61,6 ± 9,5 года; 70,2 % были казахской национальности, 66,9 % проживали в городах. Большинство респондентов оценили организацию реабилитации как удовлетворительную (41,1 %) или хорошую (29,0 %), 16,9 % - как отличную, а 12,9 % -как неудовлетворительную. В целом 75,8 % пациентов сообщили об удовлетворённости полученными реабилитационными услугами. Различия между мужчинами и женщинами были статистически незначимыми (p > 0,05), тогда как городские жители чаще выражали удовлетворённость по сравнению с сельскими (p <0,05). Выводы. Пол не оказывал значимого влияния на восприятие качества и доступности реабилитационных услуг, тогда как место проживания являлось ключевым фактором. Полученные результаты согласуются с международными данными, подчёркивающими пространственные и системные различия в доступе к реабилитации. Расширение пациент-ориентированных и цифровых форм реабилитации, включая телереабилитацию и интеграцию региональных служб, позволит повысить равенство, эффективность и качество онкологической реабилитации в Казахстане. Кіріспе. Оңалту - бұл функционалдығын қалпына келтіруге, өмір сүру сапасын жақсартуға, өкпенің қатерлі ісігі бар науқастардың өмір сүру сапасын жақсартуға және әлеуметтік реинтеграциясының ажырамас бөлігі болып табылады. Қатерлі ісікпен емдеудегі аванстарға қарамастан, оңалту қызметтеріне қол жетімділік біркелкі емес, әсіресе қалалық және ауылдық популяциялар арасында біркелкі емес қалып отыр. Зерттеу мақсаты: Өкпенің қатерлі ісігі кезінде пациенттердің сапасы, Қазақстандағы денсаулық сақтаудың әртүрлі деңгейлеріндегі оңалту қызметтерінің сапасы, ұйымдастырылуы және қол жетімділігі туралы бағалау. Материалдар мен тәсілдер. Сипаттамалық-секциялық зерттеу 2024 жылғы қарашадан 202 ақпанға дейін Қазақстан Республикасының Абай ауданында жүргізілді. Зерттеуге медициналық оңалту курсынан өткен немесе аяқтаған өкпе қатерлі ісігі диагнозы қойылған 124 пациент кірді. Деректер жинау әлеуметтік-демографиялық сипаттамаларды бағалау, оңалту және қызметтердің сапасы мен қол жетімділігі туралы қанағаттанушылықты бағалауды, әлеуметтік-демографиялық сипаттамаларды қамтитын стандартталған сауалнамалық және сауалнаманы пайдалану арқылы жүзеге асырылды. Нәтежиелер. Қатысушылардың орташа жасы 61,6 ± 9,5 жасты құрады; 70,2 пайызы қазақ ұлты болса, 66,9 пайызы қалаларда тұрды. Респонденттердің көпшілігі оңалту ұйымын қанағаттанарлық (41,1%) немесе жақсы (29,0%), 16,9% тамаша, 12,9% қанағаттанарлықсыз деп бағалады. Жалпы алғанда, пациенттердің 75,8%-ы алынған оңалту қызметтеріне қанағаттанатынын айтты. Ерлер мен әйелдер арасындағы айырмашылықтар статистикалық тұрғыда шамалы болды (p > 0,05), ал қала тұрғындары ауыл тұрғындарымен салыстырғанда қанағаттанушылық білдіру ықтималдығы жоғары болды (p <0,05). Қорытындылар. Гендерлік фактор оңалту қызметтерінің сапасы мен қолжетімділігіне айтарлықтай әсер етпеген, ал тұрғылықты жері басты фактор болған. Бұл нәтижелер халықаралық деректерге сәйкес келеді және оңалтуға қолжетімділіктегі кеңістіктік және жүйелік айырмашылықтарды көрсетеді. Пациентке бағдарланған және цифрлық форматтарды кеңейту Қазақстандағы онкологиялық оңалтудың тиімділігін, сапасын және әділдігін арттыруы мүмкін