TÜRKİYE’DE 1990–2024 DÖNEMİ PARA POLİTİKASI UYGULAMALARININ ULUSLARARASI REZERVLERE ETKİSİ

Abstract

Translate Article

Bu çalışmada, Türkiye’de para politikalarının uluslararası rezervler üzerindeki etkileri 1990–2024 dönemi için ampirik olarak analiz edilmektedir. Yapısal kırılmaların ani değil, yumuşak geçişler şeklinde ortaya çıkabileceği varsayımından hareketle Fourier yaklaşımı benimsenmiştir. Bu çerçevede, Fourier ADF, Fourier GLS ve Fourier KPSS birim kök testleri uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişki, yapısal kırılmaları içsel olarak dikkate alan Fourier ARDL sınır testi ile araştırılmış ve para politikası göstergeleri ile uluslararası rezervler arasında uzun dönemli bir eşbütünleşme ilişkisinin varlığı ortaya konulmuştur. Uzun dönem katsayı tahmin sonuçlarına göre, incelenen dönem zarfında Türkiye’de ekonomik büyüme performansı kısa vadeli krediler tarafından belirlenmektedir. Buna karşılık, politika faizi ve para arzı gibi geleneksel para politikası araçlarının rezervler üzerinde uzun dönemde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Hata düzeltme modeli sonuçları, kısa dönemde politika faizi ve kredi hacminin rezervler üzerinde güçlü ve istatistiksel olarak anlamlı etkiler yarattığını, ancak bu etkilerin kalıcı olmadığını göstermektedir. Elde edilen bulgular, Türkiye’de para politikası–rezerv ilişkisinin doğrusal olmayan ve zamanla değişen bir yapıya sahip olduğunu göstermekte; rezerv yönetiminin kısa vadeli faiz kararlarından ziyade kredi politikaları, büyüme dinamikleri ve makro ihtiyati araçlarla birlikte ele alınması gerektiğine işaret etmektedir.