W warunkach polowych wykonano krzyżowania między Aegilops triuncialis L. (2n = 4x = 28, genomy UUCC) a odmianami pszenicy zwyczajnej Triticum aestivum L. (2n = 6x = 42, genomy AABBDD) Begra, Monopol, Nawra i Zyta. Celem krzyżowań było poszerzenie zmienności genetycznej pszenicy zwyczajnej. Zdolność do krzyżowania badanych genotypów w warunkach polowych wahała się od 7,14% (Ae. triuncialis × Zyta) do 13,33% (Ae. triuncialis × Monopol). Ziarniaki mieszańcowe zawiązały się jedynie w przypadku, gdy formą mateczną był Ae. triuncialis. Z uzyskanych 22 mieszańcowych ziarniaków F1 w warunkach in vitro wyizolowano 19 zarodków i wyłożono je na pożywkę MS z dodatkiem 10 mg·dm–3 IAA (kwas b-indolilo-3-octowy) i 0,04 mg·dm–3 kinetyny. Z zarodków F1 w in vitro rozwinęło się 15 siewek. Po 4 tygodniach uzyskane siewki mieszańców przesadzono do doniczek i umieszczono w fitotronie, a następnie w połowie września wysadzono na polu doświadczalnym obok komponentów rodzicielskich. Oceny liczby chromosomów mieszańców dokonano na preparatach rozmazowych komórek merystematycznych wierzchołków korzeni siewek. W czasie sezonu wegetacyjnego z pochew liściowych roślin mieszańcowych pobrano niedojrzałe kłosy do analizy mejozy. Analiza cytologiczna wykazała nieprawidłowości w procesie mikrosporogenezy mieszańców, co wpłynęło na wykształcenie się nieżywotnego pyłku. Część kłosów mieszańców F1 wykastrowano i zapylono wstecznie pyłkiem pszenicy. Mieszańce F1 rozmnażano również in vitro, wykładając na pożywkę MS z dodatkiem 2 mg·dm–3 2,4-D (kwas 2,4-dichlorofenoksyoctowy) po 100 fragmentów niedojrzałych kwiatostanów w każdej kombinacji krzyżówkowej. Z kalusa wytworzonego przez eksplantaty zregenerowało 5 roślin R1 w kombinacji Ae. triuncialis L. × T. aestivum L. Zyta. W fazie dojrzałości pełnej na roślinach mieszańcowych F1 i R1 dokonano pomiarów cech biometrycznych, takich jak krzewienie ogólne, długość pędu głównego, średnica drugiego od dołu międzywęźla, długość osadki kłosowej kłosa głównego, zbitość kłosa głównego i płodność kłosa głównego. Mieszańce charakteryzowały się pośrednim w stosunku do form rodzicielskich krzewieniem (15,0–41,0 źdźbeł), średnicą drugiego od dołu międzywęźla (2,1–2,9 mm), zbitością kłosa głównego (14,6–17,5 kłosków na 1 dm osadki kłosa), krótszymi źdźbłami (43,0–48,3 cm) i osadkami kłosowymi (0,55–0,68 dm) oraz sterylnymi kłosami.

In Poland, as in the global energy market, the popularity of renewable energy sources, whose main advantage over fossil fuels is climate neutrality, is growing. An alternative to dedicating land exclusively to renewable energy is agrivoltaics, which involves dual use of land: for agricultural production and for photovoltaic installations that convert solar energy into usable energy simultaneously. The study's main purpose was to answer two questions: to what extent are the agricultural lands of eastern Poland suitable for the development of agrivoltaics, and how does the selection of criteria affect the final result of the analysis in light of the Analytic Hierarchy Process. The study area was the Lublin Voivodeship, whose potential was evaluated based on 8 orography and land use criteria. The study focuses on spatial conditions, whereas legal and economic conditions have not been considered. The analysis showed that implementing agrivoltaics is theoretically feasible on 79% of the Voivodeship’s total agricultural land, of which 9,961 km2 can be considered at least moderately highly suitable. Additionally, two alternative scenarios were analysed: in the first, only orography criteria were assessed, and in the second, only land use. The comparative analysis revealed that the choice of criteria significantly impacts the results. The highest area suitability was obtained in the assessment considering land use only, and the lowest for orography.

Soil compaction is a crucial agricultural issue impacting plant growth, water infiltration, and soil health. Because of its sensitivity to soil variables such as texture, moisture content, and salinity, soil electrical conductivity (ECa) has emerged as a promising indirect predictor of soil compaction. This review summarizes selected studies on the relationship between soil compaction and apparent electrical conductivity and examines various prediction approaches. It also considers the potential applications and limitations of using ECa to estimate soil compaction, including methods based on machine learning. Future advancements in technology, modeling, and data integration will be key to fully realizing the potential of ECa in soil compaction management.

Celem pracy była ocena opłacalności uprawy brokułu włoskiego w indywidualnym gospodarstwie rolnym. Wykorzystane metody badawcze obejmowały analizę opłacalności, a wyniki przedstawiono metodą tabelaryczno-opisową. Do analizy opłacalności produkcji brokułu wykorzystano wyniki indywidualnego gospodarstwa rolnego z lat 2021–2023. Uwzględniono czynniki wpływające na opłacalność, takie jak wartość produkcji oraz koszty poniesione w czasie produkcji. Analizą objęto także efekty ekonomiczne, których miernikiem były kategorie dochodowe, analizowane bez dopłat oraz po uwzględnieniu tego wsparcia, tj. nadwyżka bezpośrednia i dochód z działalności. W gospodarstwie widoczny był pozytywny trend wzrostowy dochodów w kolejnych latach. Również wskaźnik opłacalności, rosnący w badanych latach od 145,88% (w 2021 r.) do 169,16% (w 2023 r.), świadczył o korzystnej tendencji w prowadzonej uprawie, mimo gorszego roku 2022 (127,15%). Wysoki poziom wskaźnika opłacalności szczególnie w ostatnim roku wskazywał na coraz bardziej opłacalną produkcję oraz poprawę efektów ekonomicznych gospodarstwa. Wyzwania stojące przed producentami brokułu włoskiego obejmują nie tylko zapewnienie wysokiej jakości i ilości plonów, ale również kwestię opłacalności. Działania produkcyjne muszą być nastawione na maksymalizację dochodów przy jednoczesnej minimalizacji kosztów związanych z założeniem plantacji, zbiorem oraz logistyką. W gospodarstwie widoczny był pozytywny trend wzrostowy dochodów w kolejnych latach. Również wskaźnik opłacalności, rosnący w badanych latach od 145,88% (w 2021r.) do 169,16% (w 2023r.), świadczył o korzystnej tendencji w prowadzonej uprawie, mimo gorszego roku 2022 (127,15%). Wysoki poziom wskaźnika opłacalności, szczególnie w ostatnim roku wskazywał, na coraz bardziej opłacalną produkcję oraz poprawę efektów ekonomicznych gospodarstwa. Współczesne wyzwania dla producentów brokułów obejmują nie tylko zapewnienie wysokiej jakości i ilości plonów, ale również kwestię opłacalności. Działania produkcyjne muszą być nastawione na maksymalizację dochodów przy jednoczesnej minimalizacji kosztów związanych z założeniem plantacji, zbiorem oraz logistyką.

Agriculture, including horticulture, is one of the most vulnerable industries due to its high dependence on weather conditions. The topic of the impact of climate change on agriculture is being addressed more and more frequently, but research on berry producers’ awareness and perception of climate change is rarely conducted. Meanwhile, adaptation and mitigation measures at the farm level depend largely on the farmer’s awareness. Hence, the aim of this work was to identify the opinions of berry fruit producers in Poland and to assess their level of awareness, in terms of climate change and perception of the two-sided impact, i.e. climate change on production and production on climate. The data used in the work came from survey research conducted in 2021–2023 among 140 berry producers from 13 voivodeships of Poland. Only 8.57% of the surveyed berry producers are climate denialists, but as many as 75% of producers believe that berry production does not contribute to climate change. Producers point to rising in air temperature, dry spells, spring frosts, increased frequency of thunderstorms, strong winds and hailstorms as the most dangerous phenomena accompanying climate change. Producers include adaptation changes in their organizational and investment plans, but most see obstacles to implementation.

In order to identify the impact of nitrogen and sulfur fertilizer on the yield and grain quality of spring wheat as well as on the improvement of its chemical and health-promoting properties, a strict 3-year field experiment was carried out. The subject of the experiment was the Kandela variety of spring wheat (Triticum aestivum L.) fertilized with various rates of nitrogen (factor I) and sulfur (factor II). The experiment was carried out in the years 2014–2016 in a split-plot design, in a private farm in Malice near Hrubieszów (Poland), on dystrophic typical medium brown soil, made of medium-grained sandy loam and classified as a good rye soil complex. The experiment included 2 factors (in four replicates): I. nitrogen fertilization at a rate of 0, 50, 100, and 150 kg ha–1; II. sulfur fertilization at a rate of 0 and 40 kg ha–1. After harvesting spring wheat, grain yield (at 11% moisture content) from each plot was determined (kg) and converted into t ha–1. The following grain quality characteristics were examined in the dry matter: starch content (g kg–1), gluten content (g kg–1), total protein (g kg–1), cysteine (mg g–1), methionine (mg g–1), fat (g kg–1), and crude fiber (g kg–1). As regards the features influencing health-promoting properties, the content of flavonoids (expressed as quercetin equivalents; %) and o-dihydroxy phenols (expressed as caffeic acid equivalents; %) was determined. Based on the conducted research, it was shown that the application of nitrogen (factor I) at the rates of 100 and 150 kg ha–1 and sulfur fertilization (factor II) at a rate of 40 had the most beneficial effect (statistically significant difference) on spring wheat grain yield. The use of a rate of 50 kg N ha–1, regardless of sulfur addition, was insufficient because it did not produce beneficial effects. It should be stated that under negative sulfur balance in the cultivated soils of the study area, it is necessary to use sulfur fertilizers. To sum up, the obtained research results indicate that in the spring wheat production system, the variant of 150 kg N ha–1 combined with 40 kg S ha–1 should be recommended. This variant of fertilization had a significant positive impact on both the productivity and the qualitative and health-promoting characteristics of spring wheat grains.

Agricultural production diversity is becoming a key to solve challenges of modern agriculture - including those related to climate change. The main cereals cultivated in Europe are wheat, rye and barley. One of the new cereals introduced recently into producte is Tritordeum - a hybrid of durum wheat and a wild form of barley. It is adapted for cultivation conditions of warm and dry climate of Mediterranean. However, recent shifts in climate make it an interesting alternative also for temperate climates.It is also a response to increasing consumer demands for food of good nutritional value. A pilot study (pot experiment) on Tritordeum yield potential un-der 3 increasing nitrogen fertilization rates (N1, N2 and N3) have been established in 2020 in eastern Poland. Tritordeum v. Bulel and Tritordeum v. Aucan performance have been compared with Triticum durum and Triticum aestivum performance for two sowing dates – autumn and spring. The results demonstrated that the yield level of Tritordeum v. Bulel was comparable to durum wheat yields. Yields of Triticum aestivum were higher (only by 8% for autumn sowing and approximately 43% for spring sowing). Moreover, Tritordeum v. Bulel had lower yield level than Tritordeum v. Aucan (by approximately 1-8%). All tested species showed good performance un-der medium (N2) or even low (N1) nitrogen fertilization rate. The other traits tested (number of ears, productive tillering, thousand grains weight) placed Tritordeum (in particular Tritordeum v. Bulel) closer to Triticum durum than to Triticum aestivum. Triticum aestivum had higher results in terms of particularly tillering rate and number of spikes per pot than other 3 tested species. Tritordeum has shown that it can be a promising species for cultivation under Polish conditions as its yielding potential can reach yielding potential of Triticum durum. Further field studies on performance of this crop are needed.

The fact of the global climate system warming is undeniable. Climate changes have been generally observed since the 1990s. The paper examines various meteorological variables influencing plant production to trace how the climatic conditions for agriculture development in Poland are changing with climate warming. This research showed significant differences in agrometeorological characteristics before warming (1961–1990) and during this process (1991–2020). The thermal characteristics crucial for agriculture have changed, impacting the extension of growing and frost-free periods, among other things. Winters are now “milder”. An acceleration of the date of the last spring frost was recorded. The most severe change in precipitation is its increase, especially in winter, with snow having an increasingly smaller share of this precipitation.

W warunkach gospodarki rynkowej występują u rolników potrzeby w zakresie wiedzy i umiejętności zawodowych. Celem opracowania była identyfikacja potrzeb młodych rolników w odniesieniu do informacji rynkowej. W celu realizacji tematu przeprowadzono badania ankietowe, którymi objęto 90 rolników z powiatu siedleckiego w województwie mazowieckim. Młodzi rolnicy prowadzący swoje gospodarstwa od niedawna, posiadający małe doświadczenie, borykają się niejednokrotnie z wieloma trudnościami. Oprócz potrzeb w zakresie doradztwa ogólnorolniczego i ekonomiczno-organizacyjnego pojawia się zapotrzebowanie na doradztwo w zakresie zagospodarowania i zbytu produktów rolniczych. Przywiązują oni dużą rolę w pozyskanie informacji i rozwiązywanie swoich problemów przez bezpośredni kontakt z doradcą, tak z firm prywatnych, jak również z ośrodków doradztwa rolniczego.

Badania przeprowadzono w latach 2018–2020, opierając się na eksperymencie polowym założonym w miejscowości Trębanów (woj. świętokrzyskie). Celem doświadczenia było określenie wpływu wybranych biopreparatów w uprawie integrowanej majeranku ogrodowego na cechy morfologiczne roślin, wielkość i strukturę plonu oraz zawartość i wydajność olejku eterycznego. Naturalne biostymulatory takie jak: Viva (2 dm3∙ha–1); Stimplex (1,5 dm3∙ha–1); Megafol (1,5 dm3∙ha–1); Kendal (1 dm3∙ha–1) stosowano dolistnie dwukrotnie w czasie wegetacji. Wyniki wskazują, że zastosowane preparaty przyczyniły się do lepszego wzrostu roślin, stymulowały tworzenie części nadziemnej majeranku oraz spowodowały zwyżkę plonu surowca o 6,8–16,4%. Spośród porównywanych biostymulatorów w trzyletnim okresie badań najbardziej efektywna okazała się aplikacja Stimplexu i Vivy. Wystąpiła także interakcja między latami badań a preparatami. W 2018 r. zastosowanie Megafolu zmniejszyło niekorzystną reakcje roślin na stres wodny, natomiast Kendalu – porażenie przez choroby grzybowe w 2019 r. Przeprowadzone badania wykazały, że wielkość i jakość plonu majeranku była zmienna w latach badań. Spośród porównywanych biostymulatorów jedynie Stimplex zwiększył zawartość olejku w zielu majeranku.