Sosyal medya, aynı meslekte benzer sorunları yaşayan insanlar için duygu ve düşüncelerini paylaşma imkânı tanıması bakımından büyük önem taşımaktadır. Bu araştırmada Facebook üzerinden Türkçe öğretmenlerinin alan ve mesleklerine ait soru, öneri ve eleştirileri incelenecektir. Bu doğrultuda hem mevcut durumu görme hem de lisans eğitimi dâhil olmak üzere devam eden veya geliştirilecek yeni programlara dair bilgi ve gerekçe sağlayacak bir veri elde etmek amaçlanmıştır. Araştırmanın modeli durum çalışması olarak belirlenmiştir. Araştırma verileri için Türkçe öğretmenlerinden oluşan bir Facebook grubu seçilmiştir. 1 Eylül 2015 ile 31 Ağustos 2018 tarihleri arasındaki 8.372 gönderi araştırma inceleme nesnesini oluşturmuştur. Araştırma sonuçlarına göre Türkçe öğretmenleri “dil bilgisi ve dil bilgisi öğretimi” (3.560), “temel dil becerilerini geliştirme” (2.079), “okul içi etkinlikler” (979), “kelime öğretimi” (632), “mesleki gelişim” (452), “ölçme ve değerlendirme” (392), “ders materyalleri” (388) “projeler” (250) konularında bilgi ve görüş alışverişinde bulunmuşlardır. Araştırma sonucunda sosyal medya üzerinden öğretmen grupları düzenli taranarak elde edilen bilgilerin hizmet öncesi ve hizmet içi eğitimlerinin işlevsel olarak planlanmasında etkin kullanılması önerilmiştir. Bu veriler aynı zamanda doğrudan sahadaki uygulayıcıların düşünceleriyle şekillenen işlevsel bir eğitim programlamasına imkân sağlayacaktır.

Bu araştırmanın amacı sınıf öğretmeni adaylarının üstbilişsel okuma stratejilerini kullandırma düzeylerini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada nitel ve nicel bulguların yorumlama aşamasında birleştirildiği karma yöntem deseni olarak yakınsayan desen kullanılmıştır. Nicel veriler Özen ve Durkan (2016) tarafından geliştirilen Üstbilişsel Okuma Stratejileri Kullandırma (ÜBOSK) ölçeğinden, nitel veriler ise sınıf öğretmeni adaylarının öğretmenlik uygulaması I kapsamında Türkçe derslerinde gözlemlenmesiyle elde edilmiştir. Nicel verilerinin çözümlenmesinde parametrik olan alt boyutlar için t testi ve tek yönlü varyans analizi testi; parametrik olmayan alt boyutlar için ise Mann Whitney U Testi ve Kruskal Wallis H Testi SPPS paket programı kullanılarak yapılmıştır. Gözlem formu aracılığıyla elde edilen nitel verilerde betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırmada öğretmen adaylarının not ortalaması ve cinsiyet gibi bireysel özelliklerinin ÜBOSK üzerinde fark yarattığı; öğretmen adaylarının Türkçe dersinde gözlem yapmalarının bu stratejileri kullandırmada etkili olduğu ama Türkçe dersinde uygulama yapmanın bu stratejileri etkin kılmada fark yaratmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmen adaylarının sınıf içinde ÜBSOK da özellikle okuma esnası ve okumayı değerlendirme kısımlarında yeterli davranış sergileyemedikleri gözlemlenmiştir. Araştırma sonuçları ışığında bu stratejilere yönelik öğretmen yetiştirme programlarında meslek bilgisi dersleri kapsamında uygulamalar içeren eğitimlerin verilmesi ve çeşitli teknikler ile öğretim tasarımları geliştirilmesi önerilmektedir.

Türkçe eğitimi süreçleri bireylerin anlama, anlatma kabiliyetlerine; bilişsel düşünme becerilerine vb. doğrudan etkide bulunduğu için araştırmacıların ilgi odağında yer alır. Bu araştırmalar genel olarak Türkçe eğitimi süreçlerinden daha etkin bir biçimde nasıl faydalanılacağı ve mevcut uygulamaların etkililiği doğrultusundadır. Eğitim süreçlerinin etkinliğinin geliştirilmesinde mevcut teknolojik imkânlardan yararlanılması konusu ön plana çıkmaktadır. Bu araştırmada Türkçe eğitimi süreçlerinde bilişim ve teknoloji kullanımına yönelik araştırmalar incelenmiştir. Bu araştırmalar lisansüstü tez çalışmaları ve makaleler şeklinde ele alınmıştır. Ele alınan araştırma örnekleri konu alanları ve yöntemleri yönünden analiz edilmiştir. Araştırmada tarama modelinden yararlanılmıştır. Verilere ulaşmada doküman incelemesi, verilerin değerlendirilmesinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Tezler ve makaleler sıralanan alanlar açısından ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçları özetlendiğinde tezlerde konu alanı yönünden “çoklu ortam-dil becerileri etkileşimi”, “yabancılara Türkçe öğretim süreçlerinde e-içerik kullanımı”, “e-içerik-dil becerilerinin etkileşimi” vb.; makalelerde ise “yabancılara Türkçe öğretim süreçlerinde e-içerik, teknoloji kullanımı” ve “teknoloji, bilgisayar destekli Türkçe eğitimi” başlıklarının ön plana çıktığı tespit edilmiştir. Lisansüstü tezlerde ön test-son test kontrol gruplu deneysel desenin, makalelerde ise tarama modellerinin en çok kullanılan araştırma modelleri olduğu görülmüştür.

Gösterge bir uyarıcıdır. Dil de göstergelerden oluşan bir dizge olarak kabul edilir. Dil göstergesi, bir gösteren ile bir gösterilenin birleşmesinden oluşur. İletişim sürecinde bireyler arasında kullanılan ortak kodlarla bir tür alış veriş yaşanmaktadır. İletişimde kullanılan en temel kod sistemi dildir. Verici mesajını kod aracılığıyla karşı tarafa iletir ve alıcı kodu çözerek mesajı anlamlandırır. Teknolojinin gelişimi bireyler arasındaki iletişimi hızlandırmış, mekân sınırlamasını ortadan kaldırmıştır. Ancak dil kodlarıyla mesaj iletme kavramı bir tür gösterge niteliğindeki emojilerin kullanımıyla değişme eğilimi göstermektedir. Bu durum, Türkçe yazılı ifadelerin yerini doğrudan göstergelerin alması tehlikesini ortaya çıkarmıştır. Oysa beden dilinin sözlü ifadelerin etki gücünü artırması gibi emojilerin çıkış noktası da sadece yazılı ifadelere destek olmasıdır. Yazılı ifade olmadan doğrudan emojilerle iletişim bireyler arasında çatışmalara neden olma riski taşımaktadır. Mesajın doğru anlaşılması ancak ortak kodlar kullanıldığında mümkün olacaktır. İletişim sorunlarından daha da önemlisi emojilerin, bireyde geliştirilmesi hedeflenen dilin estetik ve sanatsal yönünü göz ardı ederek bireyin yazılı iletişim becerilerini zayıflatmasıdır.

Bu araştırmanın amacı, sesbilgisel farkındalık öğretiminin, ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin erken okuryazarlık becerilerinin (sesbilgisel farkındalık, yazı farkındalığı ve kelime bilgisi) gelişimine olan etkisini belirlemektir. Ön test- son test kontrol gruplu yarı deneysel desende planlanan araştırma, 24 deney; 23 kontrol grubu olmak üzere 47 ilkokul birinci sınıf öğrencisi ile yapılmıştır. Çalışma grubundaki öğrencilere, Ses Bilgisi Farkındalık Ölçeği, Fonolojik Farkındalık Ölçeği, Yazı Farkındalığını Değerlendirme Kontrol Listesi ve Peabody Resim Kelime Testi deneysel işlem öncesinde ve sonrasında uygulanmıştır. Deney grubundaki çocuklara, sesbilgisel farkındalık öğretimi, sekiz hafta boyunca uygulanarak deneysel işlem gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, uygulanan sesbilgisel farkındalık öğretiminin, erken okuryazarlık becerilerinin gelişiminde yüksek düzeyde bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir.

Bu araştırmanın amacı, ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin yazılı anlatımda planlama becerilerini değerlendirmektir. Çalışma hem nicel hem de nitel değerlendirme tekniklerinin birlikte kullanıldığı betimleyici bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini Gaziantep ili, Şahinbey ile Şehitkâmil ilçelerinde öğrenim gören 8. sınıf öğrencileri; örneklemini sosyoekonomik durumuna göre alt-orta ve üst düzeylerde bulunan 6 ortaokulun 8. sınıflarında öğrenim gören toplam 370 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak “Öğrenci Görüşlerini Değerlendirme Ölçeği” ve “Yazılı Anlatımda Planlama Becerisi Çözümleyici Puanlama Anahtarı” kullanılmıştır. Araştırmada veriler başlık, konu, ana düşünce ve yardımcı düşünceler, anlatım biçimleri ve düşünceyi geliştirme yolları, giriş, gelişme, sonuç boyutları açısından ayrı ayrı incelenmiştir. Her bir boyutta “yetersiz” ve “çok yetersiz” düzeylerin toplamda %50’nin üzerine çıktığı saptanarak öğrencilerin, yazılı anlatımı planlamada yeterli bir başarı göstermedikleri sonucuna varılmıştır.

Türkçe öğretmeni adayları üzerine yazılan makalelerin eğilimlerinin belirlenmesi, bu alandaki akademik yayınların genel özelliklerini, sorunlarını ortaya koymak ve ileride yapılacak çalışmalar için öneriler getirmek bakımından önemlidir. Araştırmanın amacı Türkçe öğretmeni adayları ile ilgili yayımlanan akademik makalelerin eğilimlerinin belirlenmesidir. Araştırma kapsamında 2014-2018 yıllarında 50 farklı dergide yayımlanan toplam 178 makale çeşitli değişkenler açısından incelenmiştir. Nitel durum çalışması olarak desenlenen bu araştırmada veriler doküman incelemesiyle elde edilmiş, içerik analizi ve betimsel analizle çözümlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre incelenen makalelerin çoğunlukla tek yazarlı olduğu, konu bakımından en çok yazma becerisinin çalışıldığı, birçok çalışmanın görüş belirleme amacıyla yapıldığı, nitel çalışmaların ön plana çıktığı, tarama modeli deseninin sıklıkla tercih edildiği, çalışmalarda kullanılan yöntembilimsel terimlerin birbirinden farklılık gösterdiği ve en önemlisi de yapılan yayınların büyük bir bölümünün Türkçe öğretmeni yetiştirme alanı ile doğrudan ilişkili olmadığı belirlenmiştir. Araştırmanın Türkçe öğretmeni yetiştirme ile ilgili yapılacak çalışmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının çocuklarının ana dillerini yaşatmaları, kültürlerinden kopmamaları için Millî Eğitim Bakanlığı her yıl öğretmen görevlendirmesi yapmaktadır. Millî Eğitim Bakanlığı ilk kez 1965'te Almanya'ya 17 öğretmen ile başlattığı bu politikasını günümüze kadar devam ettirmiştir. Son yıllarda ortalama 400 öğretmen Bakanlıkça görevlendirilmektedir. Yurt dışında görev yapacak öğretmenlerin aldıkları sorumluluğun önemi nispetinde seçimlerinin de titizlikle yapılması gerekmektedir. Çalışma bu önemden yola çıkılarak oluşturulmuştur. "Geçmişten günümüze Millî Eğitim Bakanlığı yurt dışı teşkilatlarında görevlendirilecek öğretmenlerin seçiminde nasıl bir politika izlemiştir, bu politika yıllara göre değişim göstermekte midir?" Çalışmada bu sorulara yanıtlar aranacaktır. Çalışma betimsel nitelik taşımaktadır. Çalışmanın verileri doküman incelemesi yoluyla elde edilmiştir. Çalışma kapsamında ulaşılan verilerin analizinde betimsel analiz kullanılmıştır. Çalışma alanı Millî Eğitim Bakanlığının yurt dışı teşkilatlarında öğretmen görevlendirmesi yaptığı 2010-2018 yılları ile sınırlı tutulmuştur. Çalışmada ön plana çıkan sonuçlar arasında seçilecek öğretmenlerin branşlarında bir standardın olmadığı, her sene farklı branşlardan öğretmenlerin görevlendirildiği görülmüştür.

Bir dil üzerine yapılan sıklık çalışmaları o dilin eğitimi açısından önemli bilgileri ortaya çıkartmaktadır. Yaygın olarak yapılan sıklık çalışmaları, bir dilde en sık kullanılan kelimeleri belirlemeye yöneliktir. Bu çalışmaların çıkış mantığı, hemen her dilde bazı kelimelerin diğerlerine oranla çok daha sık kullanılmasıdır. Dildeki sık kullanılan kelimelerin belirlenerek eğitim öğretim sürecinin planlanmasında bu kelimelerin öğretimine öncelik verilmesi dilin işlevsel olarak öğretimini kolaylaştırmaktadır. Türkçede sıklık üzerine yapılan çalışmaların çok büyük bölümü kelime, sınırlı olarak da deyim ve atasözü sıklıklarını belirlemeye yöneliktir, ses-harf sıklığı üzerine yapılmış kapsamlı bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada Türkçenin ses-harf sıklığı iki temel bakış açısıyla belirlenmiştir. İlk olarak Türkçe Sözlük’te yer alan madde başları ses-harf sıklığı açısından analiz edilmiştir. İkinci olarak derlem çalışmaları için oluşturulan bir havuzdan örnek alınarak dilin genel yazılı kullanımındaki ses-harf sıklığı belirlenmiştir. Elde edilen ses-harf sıklığına ilişkin veriler karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Araştırmanın tartışma ve sonuç bölümünde ses-harf sıklığına dair elde edilen verilerle ilk okuma yazma öğretiminde kullanılan ses kümeleri değerlendirilmiş, ilk okuma yazma ses kümelerinin Türkçenin ses özellikleriyle ne oranda örtüştüğü tartışılmıştır. Son olarak ses-harf sıklığına ilişkin verilerin yabancılara Türkçe öğretiminde nasıl kullanılabileceği değerlendirilmiştir.

Bu çalışmanın amacı akran destekli yazma etkinliklerinin ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin yazma başarı ve performansı üzerindeki etkisini tespit edebilmektir. Çalışma, tek denekli desenlere uygun olarak yürütülmüştür. Araştırmanın katılımcıları, küme rastgele örnekleme yoluyla tespit edilmiş bir ilkokul 4. sınıf şubesinden seçilen altı öğrenciden oluşmaktadır. Veri analizinde betimsel yöntemlerden faydalanılmış; akran destekli yazma grubu ile sınıfın geri kalanına ait bulgular karşılaştırılmıştır. Ayrıca akran destekli yazma grubunun ön-test ve son-test ölçüm sonuçları Wilcoxon İşaretli Sıralar testi ile kıyaslanmıştır. Yapılan analizler sonucunda sınıfın geri kalanına kıyasla akran destekli yazma grubunun yazma başarı puanları, yazılan toplam kelime sayıları ve doğru kelime sayısı oran yüzdeleri açısından daha avantajlı olduğu tespit edilmiştir. Akran destekli yazma grubunun yazma başarı puanları ve doğru kelime sayısı oranlarında son-test lehine anlamlı bir farklılığın olduğu da görülmüştür. Bu doğrultuda akran destekli yazmanın ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin yazma başarı ve performansına olumlu yönde bir katkı sağladığı ifade edilebilir.