Artykul analizuje listy polskiego socjologa, dzialacza ruchu socjalistycznego i spolecznika, Ludwika Krzywickiego (1859–1941) do zony, Racheli z domu Feldberg (1863/4–1924), pisane z Londynu w lipcu i sierpniu 1895 roku, gdzie przebywal na kwerendzie w bibliotece British Museum. Listy te są świadectwem, ze polowa lat dziewiecdziesiątych XIX wieku to czas: podjecia przez Krzywickiego ostatecznej decyzji o poświeceniu sie pracy naukowej; rozpoczecia powaznych badan nad dzielem jego zycia – Hordą pierwotną, wydaną pośmiertnie jako Pierwociny wiezi spolecznej; okrzepniecia modelu malzenstwa zawartego z pobudek i dla osiągniecia celow ideowych: zgodnego zycia, wspolnego dzialania na rzecz demokratycznego porządku spolecznego; ustalenia modelu zycia codziennego: skromnego, regularnego i pracowitego, podporządkowanego nauce. Swoistą egzystencjalną ramą kompozycyjną tej dekady są narodziny synow: Aleksandra (1887–1971) i Jerzego (1896–1940).

The text is an attempt to analyse selected biographical works of Polish female writers in the context of cultural turns: the turn to materiality and the topographical turn. The biographies of authors such as Ewa Kuryluk, Agata Tuszyńska and Joanna Olczak-Ronikier constitute examples of narratives reflecting the foundations of non-anthropocentric history which stipulates that the human identity is built in relation with objects, and the material reality and the entire “nonhuman” sphere provide new possibilities for the interpretation of human existence. The creative aspirations of female authors of biographies are increasingly oriented towards the search for the anthropo-teo-centric aspect of history where the “divine” has no religious or moral nature but is an expression of the researcher’s confrontation with the mystery of spiritual, non-material aspects of human existence. In the consequence, biographisation of space and spatialisation of biographical narratives become a manifest of spiritual potential of modern (auto)biographical discourses.

Artykul przybliza historie polskich komiksow autobiograficznych od przelomu mileniow do dnia dzisiejszego. Autor twierdzi, ze za pierwszego polskiego tworce komiksow autobiograficznych nalezy uznac Wilhelma Sasnala, autora Życia codziennego w Polsce w latach 1999– 2001. Nastepnie zwraca uwage na olbrzymią role Michala „Śledzia” Śledzinskiego i prowadzonego przez niego magazynu „Produkt”, porownując jego role do roli undergroundowego tworcy amerykanskiego Roberta Crumba i jego „Zap! Comix”. W kolejnych cześciach artykulu przyblizona zostala tworczośc Agaty „Endo” Nowickiej (w kontekście autobiografii kobiecych) i omowiony konkurs na krotki komiks autobiograficzny, organizowany przez Nowicką na lamach „Wysokich Obcasow”, a takze prace trzech tworcow nurtu autobiograficznego w polskim komiksie – Agaty Wawryniuk, Olgi Wrobel i Daniela Chmielewsiego.

The author analyses one of the intimate diaries from concentration camps written by Abraham Kajzer, who was a prisoner of KL Auschwitz-Birkenau and AL Riese (which was a part of KL GrossRosen on Lower Silesia). In article is uses Paweł Rodak’s theory of broad understanding of diary’s materiality as a writing practice, which was very complicated and difficult during the World War II, especially at concentrations camps (finding material and tool to write, organizing space and work out a ritual of writing; also place where notes were hiding and their fates in the post-war years). Diary it’s not only on textual level but it’s closely related to regular life. But in the camp writing daries was extremely dangerous practice (author could pay with his own life for it). Abraham Kajzer was an writing in Yiddish on empty cement bags with indelible pencil in camp latrine, where he was also hiding notes. After war he passed on his material to Adam Ostoja, who translated them and edited to publication. Kajzer described his reality in concentration camps and many traumatic experiences, which are one of many evidences of the Nazi genocide.

Artykuł ma na celu przedstawienie biografii artystycznych dwóch przedstawicieli modernizmu w poezji polskiej i anglo-amerykańskiej – Tymoteusza Karpowicza i Ezry Pounda. Nakreślenie okoliczności, w jakich powstawały ich „dzieła życia” (odpowiednio: Słoje zadrzewne i The Pisan Cantos), rzuca nowe światło na zależności między polską powojenną poezją awangardową i anglo-amerykańskim nurtem zwanym high modernism. Porównując autobiograficzne wymiary obu dzieł, możemy dostrzec kilka ważnych punktów wspólnych. Słoje zadrzewne i The Pisan Cantos to dzieła rozliczeniowe, podsumowujące dotychczasową twórczość. Są przykładem niezrealizowanego marzenia autorów o stworzeniu modernistycznej Księgi.