Transkraniyal manyetik stimülasyon ve transkraniyal doğru akım stimülasyonu gibi beyin uyarım teknikleri, çeşitli dil işleme süreçlerinin beyindeki temsillerini anlamak üzere son yıllarda sıklıkla başvurulan yöntemler olarak ortaya çıkmıştır. Bu derleme çalışması, son yirmi yılda sıklığı giderek artan beyin uyarımı araştırmalarının dilbilimsel sorgulamalardaki rolünü ve semantik işlemler üzerindeki etkilerini kapsamlı bir şekilde incelemektedir. Çalışmada beyin uyarımı tekniklerinin sözcüksel erişim, semantik entegrasyon ve kavramsal eşleme gibi semantik süreçler üzerindeki etkileri ele alınmaktadır. Literatür taraması, bu alandaki güncel ve ilgili çalışmaları belirlemek amacıyla, "TMS", "tDCS", "lexical access", "semantic context integration" ve "conceptual mapping" gibi arama terimleri ile PubMed ve Google Scholar gibi veri tabanları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Arama sonuçları, çalışmaların yıllık bazda sınıflandırılması ve konuya özgü içeriklerin incelenmesiyle derlenmiştir. Derlemede beyin uyarımı ile yapılan semantik sisteme ilişkin araştırmalar, semantik işlemede rolü olduğu öne sürülen beynin sol yarıküresindeki frontal, temporal ve parietal alanların yanı sıra, sağ yarıküre ve hatta serebellum gibi bölgelerin bile semantik işlemlemede önemli rolleri olduğunu ortaya koymaktadır. Yanı sıra, beyin uyarımı tekniklerinin dil ve iletişim arasındaki ilişkiyi beynin çeşitli yönleriyle araştırmak için önemli bir araştırma aracı haline geldiği açıkça gözlenmektedir. Gelecek çalışmaların, bu tekniklerin daha geniş bir yelpazede dil işleme süreçlerine olan etkilerini detaylandıracağı öngörülmektedir. Bu derlemenin, bu dinamik ve hızla gelişen beyin uyarımı teknikleri yoluyla dili araştırmak isteyen dilbilimcilere ilham vermesi ve onları teşvik etmesi amaçlanmaktadır.

Bu çalışmanın amacı ortaokul 6. sınıfta okutulan Türkçe ders kitabındaki metinlere yönelik hazırlanan okuduğunu anlama sorularını Alderson (2000), Day ve Park (2005), Barrett (Clymer, 1968) ve Yenilenmiş Bloom (Anderson & Krathwohl, 2001; Krathwohl, 2002) taksonomilerindeki anlamlandırma düzeylerine göre incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden belge inceleme (doküman analizi) tekniği kullanılmıştır. Çalışmada 6. sınıf Türkçe ders kitabında yer alan 32 metne ilişkin toplam 172 okuduğunu anlama sorusu, anılan taksonomilere, Türkçe Dersi Öğretim Programında (2019) belirtilen metin türlerine ve ders kitabında yer alan 8 temaya göre incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda, incelenen 6. sınıf Türkçe ders kitabındaki okuduğunu anlama sorularının yoğun olarak yüzey anlamlandırma düzeyinde kaldığı, derin anlamlandırma ve eleştirel anlamlandırma düzeylerine yönelik soruların yetersiz olduğu belirlenmiştir. Anadili öğretimi süreci, temel dilsel becerilerin ötesinde üst düzey düşünme becerilerine de ulaşmayı hedefler. Türkçe ders kitaplarındaki okuduğunu anlama sorularının da hem nitelik hem de nicelik bakımından bu süreci desteklemesi beklenir. Araştırma sonucunda ulaşılan bulgu ve sonuçlardan hareketle ders kitaplarında derin ve eleştirel anlamlandırma düzeylerinde sorulara daha fazla yer verilmesi önerilmiştir.

Bu yazıda sıfat sıralamaları ile ilgili yeni bir genelleme ortaya atılmakta ve bu genellemenin Son-üstü-Son Kısıtı tarafından açıklanabileği gösterilmektedir. Yazıda ilk olarak Son-üstü-Son Kısıtı betimlenmekte ve bu kısıtın açıklayıcı gücüne örnekler verilmektedir. Daha sonra sıfatlar ile ilgili bazı gözlemler ışığında sıfatların dizimi ile ilgili iki analiz sunulmaktadır: (a) bitiştirme analizi ve (b) işlevsel baş analizi. Yazının sonraki bölümünde sıfat sıralamaları üzerinde adına Sıfat Sırası Genellemesi denilen bir kısıtlamanın var olduğu savunulmaktadır. Son olarak sıfatların işlevsel baş analizi varsayıldığında Sıfat Sırası Genellemesinin Son-üstü-Son Kısıtının sonuçlarından biri olarak ele alınabileceği gösterilmektedir. Yazı, Son-üstü-Son Kısıtının neden geçerli olduğunu açıklayan dizim-temelli bir analizin betimlenmesiyle sona ermektedir.

Bu çalışmada, hava koşullarının insan yaşamı ve fiziksel ortam üzerindeki etkilerini konu alan TV haber metinleri, konuya özgü bir altdil oluşup oluşmadığının belirlenmesi amacıyla nitel yöntemle çözümlenmiş olup metinlerin yapısı, kullanılan sözcüksel ve/veya dilbilgisel anlatım olanakları ve bunları biçimlendirmiş olabilecek kısıtlar saptanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın veri tabanı, Eylül 2019- Şubat 2020 tarihleri arasında TRT Haber-İşitme Engelliler Haber Bülteni’nde yayınlanmış 27 adet haberden oluşmaktadır (toplam 1.845 saniye/352 birim/2.987 sözcük). Bu haberlerin, giriş ve gövde olmak üzere iki bölümden oluştuğu, giriş bölümünde haberin anahatlarının sıralandığı, gövdedeyse 5N1K (kim, ne, nerede, ne zaman, nasıl ve neden?) sorularının yanıtlandığı gözlemlenmiştir. Bu metin yapısı nedeniyle, bilgi yapısının girişte kısmen bozulduğu, dolayısıyla da aynı konuyu sürdürmeyi sağlayan özne görevindeki boş adılların görece olarak daha az sıklıkla kullanıldığı anlaşılmıştır. Gövdede konuya özgü sözcüksel ve/veya dilbilgisel yapıların görece sıklığının arttığı, çeşitli eşdizimli örüntülerin ve kalıplaşmış yapıların ortaya çıktığı saptanmıştır. Hava olayının hangi bölgede/yerleşim biriminde, hangi zaman diliminde, ne kadar sürdüğü; yağış durumunda, türü, şiddeti ve yere/zamana göre değişkenlik gösterip göstermediği öncelikle aktarılan bilgilerdir. Hava olayının gündelik yaşamı ve/veya fiziksel çevreyi hangi biçimde etkilediğinin anlatılması ise özellikle eylem-adöbeği eşdizimliliklerinin oluşması dolayısıyla daha kısıtlı bir söz dağarcığının kullanılmasına yol açmıştır. Ancak, sözdizimsel çeşitlilik bakımından genel dilden ayrışma veya görece yalınlaşma söz konusu değildir. Özgül bir anlamsal alana ait olup kısıtlı bir söz dağarcığı içermeleri nedeniyle, veri tabanındaki haber metinlerinde meteoroloji uzmanlık dilinden etkilenmiş bir altdil oluştuğu ileri sürülebilse de sözdizimsel çeşitlilik bakımından genel dil özellikleri gözlemlenmektedir. Bunun olası nedenleri arasında (i) TV haberlerinin genel izleyici kitlesince kolayca anlaşılır olmasının beklenmesi ve (ii) metinlerin yerleşik metin yapısı ve kurumun benimsediği haber söylemine uygun biçimde üretilmesi sayılabilir.

Arastirma, ortaokul ogrencilerin yazma ozerkligi duzeylerinin belirlenmesi amaciyla gerceklestirilmistir. Arastirmanin diger bir amaci, yazma becerisi ogretiminde ozerk ogrenme anlayisina yonelik ogretmenlere yeni bir bakis acisi sunmaktir. Ogrencilerin yazma ozerklik duzeylerinin cesitli degiskenler acisindan incelenmesine yonelik alanyazinda herhangi bir calismanin olmamasi, arastirmanin onemini gostermektedir. Arastirma, tarama modelinde olup betimsel bir nitelik tasimaktadir. Arastirmanin orneklemini, 2017-2018 Egitim Ogretim Yili Bahar Yariyili’nda ortaokulda ogrenim goren ve calismaya gonullu katilan toplam 310 ogrenci olusturmaktadir. Arastirmanin verileri, Yazma Ozerkligi Olcegi ile toplanmistir. Arastirmada elde edilen veriler, SPSS 20.0 paket programindan yararlanilarak cozumlenmistir. Verilerin normal dagilim gosterip gostermedigini belirlemek icin Kolmogorov-Smirnow testi yapilmis ve verilerin normal dagildigi belirlendiginden parametrik testler kullanilmistir. Alt problemlere bagli olarak verilerin cozumlenmesinde yuzde, frekans, aritmetik ortalama, standart sapma, bagimsiz orneklemler icin t-testi, tek yonlu varyans analizi (Oneway ANOVA) ve korelasyon analizi uygulanmistir. Farkliliklarin anlamliliginin belirlenmesinde anlamlilik duzeyi .05 olarak kabul edilmistir. Arastirmanin bulgularina dayali olarak ogrencilerin ozerk yazma duzeylerinin 5. sinifta 6, 7 ve 8. siniflara gore “motivasyon ve tutum” ile “planlama ve surec” alt boyutlarinda daha yuksek oldugu sonucuna ulasilmistir. Bu sonuc, ogrencilerin ozerk yazma becerilerinin sinif duzeyi arttikca azaldigini gostermektedir. Turkce derslerinde uygulanan yazma ogretiminin ogrencilerin ozerk yazma duzeylerini artiran degil azaltan bir etkisinin oldugu soylenebilir.

Bu çalışmanın temel hedefi kelime öğrenme yöntemlerinden iki tanesinin etkisini araştırmaktır: 1)Quizlet, kelime kartları dijital programını kullanarak, bilgisayar destekli yabancı dil (İngilizce) öğreniminin kelime öğrenimine etkisi, 2) İngilizce’yi yabancı dil olarak öğrenen lise öğrencilerinin kelime defteri tutarak öğrenmelerinin kelime öğrenimine etkisi. Araştırmadaki hedef kelimeler, ders kitabında art arda gelen üç üniteye göre karar verildi. Rastgele seçilen üniteler çalışmanın başlangıç tarihi düşünülerek seçildi. Başlangıç seviyesinde, İngilizce’yi yabancı dil olarak öğrenen başlangıç seviyesinde 4 sınıfa control veya deneysel grup olmak üzere görev verildi. Bilgisayar destekli kelime kartları programı vekağıt tabanlı kelime defteri, iki farklı sınıfa 3 haftalık bir süre içinde uygulandı. Kalan iki sınıf, aynı müfredat ve materyalleri, Quizlet veya kelime defteri kullanmaksızın takip eden control gruplarıydı. Kelime öğrenimi ve hatırlanması, Laufer ve Goldstein’den (2004) uyarlanan yazım, gramer ve kullanım; Webb’ten (2009) uyarlanan anlam (2009). Pre, post and delayed post-test scores were analyzed to evaluate the effectiveness of vocabulary learning and retention. The results show that there was no significant difference about vocabulary learning and recall among the groups. However, the improvements were observed between pre-test/ post-test and pre-test/ delayed post-test among control, Quizlet and vocabulary notebook groups. ve yapı bilgisi öğrencilere önceden duyurulmadan yapılan pre, post ve delayed post test kelime testleri ile ölçüldü. Test sonuçları kelime öğreniminin ve hatırlanmasının etkisini değerlendirmek için incelendi. Sonuçlar gösterdi ki, gruplar arasında kelime öğrenimi ve hatırlanması ile ilgili belirgin bir farklılık gözlenmedi; fakat control, Quizlet ve kelime defteri tutan katılımcılar arasında pre-test/ post- test ve pre-test/ delayed post-test arasında gelişmeler gözlemlendi

Bu calismada yabanci dil/ceviri egitiminde bicim-islev-anlam uclusu uzerinde odaklanan karsitsal cozumleme yontemi ele alinmakta ve Turkce-Rusca dil cifti uzerinde uygulanabilirligi gosterilmektedir. Karsitsal cozumlemenin uygulanmasinin sonucunda hedeflenen ‘semantik farkindalik’ kavrami ileri surulmekte ve yabanci dil/ceviri egitiminde bu kavramin onemi ele alinmaktadir. Semantik farkindalik ogrencilerin, dilbilgisel yapilarin arkasinda dil otesi anlamsal gercekligin bulundugunu ve bu gercekligin farkli dillerde farkli bir sekilde ‘yapilandirilabildigi’ni kavramalarini amaclamaktadir. Semantik farkindaligi olusturma surecinde karsitsal cozumlemede uygulanan ‘anlamdan bicime’ yaklasimi kisaca tanitilmaktadir. Karsitsal cozumlemenin Ruscadaki ‘kotoriy’ baglacli yan tumce ile onun Turkcedeki ‘Sifat Islevli Yan Tumce’ olarak nitelenen islevsel karsiligina uygulanmasi ornek olarak gosterilmektedir.

Sociopragmatics conducts studies to understand the cross-cultural diversity among different nations, in terms of verbal and non-verbal elements. It studies different perceptions of the target culture in order to minimize intercultural factors hindering a learner’s language proficiency to enable him/her interpret culturally accepted folklore, gestures, sounds, and the use of space and time correctly. This paper aims at highlighting the importance of sociopragmatic elements such as idioms, proverbs, politeness norms, clichés, and the like, as well as as paralinguistics, kinesics, and proxemics in the learning and teaching of EFL. First, it summarizes the background of sociopragmatic studies, defines the concept, illustrates and exemplifies cross-cultural differences. Then, it focuses on the importance and proper usage of sociopragmatic elements in foreign language learning and teaching to acquire sociopragmatic competence and overcome failure. Further, it emphasizes that the language teacher should try to teach non-native students of English not only what is grammatically correct but also what is socio-pragmatically appropriate to prevent the occurrence of inter-cultural misunderstandings or communication breakdowns by presenting examples

Edebiyat, dil öğretiminin vazgeçilmez öğelerinden birisidir. Kültürün birparçası olan edebiyatın dil öğretiminde yer alması öğrenciye pek çok açıdan katkı sağlamaktadır. Edebi metinleri okuyabilmek, anlayabilmek veonlarla çalışmalar yapabilmek hem dilsel açıdan hem de edebi olgunlukaçısından ileri düzeyde olmayı gerektirdiğinden, başlangıç düzeyinde olanilkokul yabancı dil derslerinde edebiyat kullanımına yer verilmemektedir.İyi seçilmiş, öğrencilerin düzeylerine uygun edebi çalışmalar ilgi çekenetkinliklerle birlikte sunulduğunda dil öğrenen çocuk ve gençlerin de hoşuna gidebilir. Bu yolla dil öğretim yöntemi çeşitlendirilerek hem öğrencigüdülenmesi artırılabilir, hem de öğrencilerde edebiyata karşı ilgi ve sevgiuyandırılabilir. Edebiyat konusunda farkındalık yaratabilmek için öğrencilerin düzeyine ve ilgi alanına uygun kısa çocuk şiirleri kullanılabilir. Buçalışmada yabancı dil öğrenen başlangıç düzeyindeki ilkokul öğrencileriiçin şiir kullanımı çeşitli dil etkinlikleriyle desteklenerek örneklendirilmiştir