The aim of the laboratory research, was to evaluate an influence of three monocotyledon weed species (Echinochloa crus-galli, Setaria pumila and Avena fatua) on the germination and early growth of spring barley (Hordeum vulgare) using a II generation biotest – PhytotoxkitTM. The obtained results did not show any univocal allelopathic (inhibitory or stimulatory) effect of E. crus-galli, S. pumila and A. fatua caryopses on germination of spring barley. However, root length and fresh biomass of roots, as well as coleoptile of spring barley were affected. The weed species and number of weed seeds placed in close vicinity to spring barley caryopses were the factors differentiating inhibitory or stimulatory effect. A stimulatory influence was recorded only at the lowest density of S. pumila and E. crus-galli seeds (5 units/spring barley caryopsis) in correlation to a fresh root biomass, as well as root length and fresh coleoptile biomass of spring barley. The presence of S. pumila and E. crus-galli seeds significantly reduced root length and fresh biomass of coleoptile of spring barley, but only at the highest density (20 units/spring barley caryopsis). The strongest inhibitory allelopathic potential effect on the initial growth of spring barley was found for A. fatua caryopses. As small amount as 2 units/spring barley caryopsis reduced a root length reduction, while the presence of A. fatua, at 3 and 5 units per spring barley caryopsis, significantly inhibited root length and fresh root biomass, as well as fresh coleoptile biomass of spring barley. W badaniach laboratoryjnych przeprowadzonych z użyciem biotestu II generacji – PhytotoxkitTM, porównywano wpływ trzech gatunków nasion chwastów jednoliściennych (Echinochloa crus-galli, Setaria pumila oraz Avena fatua) na kiełkowanie i początkowy wzrost jęczmienia jarego. Uzyskane wyniki badań nie wykazały jednoznacznego allelopatycznego oddziaływania (inhibicyjnego czy stymulującego) ziarniaków E. crus-galli, S. pumila i A. fatua na kiełkowanie jęczmienia jarego. Stwierdzono natomiast takie oddziaływanie w odniesieniu do długości i świeżej masy korzeni i koleoptyla jęczmienia jarego. Czynnikami różnicującymi działanie inhibicyjne lub stymulujące były gatunki chwastów oraz liczba nasion tych chwastów zlokalizowana w bliskim sąsiedztwie ziarniaków jęczmienia jarego. Efekt stymulujący uzyskano jedynie przy najmniejszym zagęszczeniu (5 szt./ziarniak jęczmienia jarego) nasion S. pumila i E. crus-galli w odniesieniu do świeżej masy korzeni oraz długości i świeżej masy koleoptyla jęczmienia jarego. Obecność 20 sztuk nasion S. pumila i E. crus-galli powodowała istotną redukcję długości korzeni i koleoptyla jęczmienia jarego. Natomiast najsilniejszy inhibicyjny potencjał allelopatyczny, na początkowy wzrost jęczmienia jarego, wykazano dla ziarniaków A. fatua, gdyż już 2 szt./ziarniak jęczmienia jarego powodowały redukcję długości korzeni, a obecność A. fatua w liczbie 3 i 5 sztuk na ziarniak jęczmienia jarego istotnie hamowała długość i świeżą masą korzeni oraz długość i świeżą masę koleoptyli jęczmienia jarego.

The aim of the study was to examine the effect of foliar application of three herbicidal ionic liquid forms of MCPA ([Arq 2HT][MCPA], [cocoBET][MCPA], [p-DADMA][MCPA]) on chlorophyll a + b content in leaves of spring wheat. Spectrophotometric method was used to measure chlorophyll a + b content 24, 72 and 168 h after fields were treated with Chwastox Extra 300 SL (a.s. MCPA). The data was compared to the control that consisted of a commercial formulation of MCPA as a salt. The field study revealed that a chlorophyll a + b content measured 24 h after spraying with MCPA as a salt was higher by 17%, 72 h by 14% but 168 h it was lower by 16%. The highest decreases in chlorophyll a + b content were observed 168 h after application of Chwastox Extra 300 SL compared to the control and [p-DADMA][MCPA] and they were 16.2% and 17%. However, in comparison with [Arq 2HT][MCPA] and [coco BET][MCPA] the results were similar and amounted to about 2.5%. The results do not confirm a significant impact on the content of photosynthetic pigments in spring wheat. The application of HILs as an alternative herbicide also did not result in adverse chlorophyll a + b decrease. Celem przeprowadzonych badań była spektrofotometryczna ocena zmian zawartości chlorofilu w liściach pszenicy jarej po 24, 72 i 168 h od momentu zastosowania opryskiwania środkiem Chwastox Extra 300 SL (s.cz. MCPA) oraz wybranymi herbicydowymi cieczami jonowymi HILs ([Arq 2HT][MCPA], [cocoBET][MCPA], [p-DADMA][MCPA]). Poziom chlorofilu a + b w pszenicy jarej po 24 h, na którą zaaplikowano MCPA w postaci soli był wyższy o 17%, a po 72 h o 14%, natomiast po 168 h niższy o 16% w porównaniu do stężenia barwników roślin z obiektów kontrolnych. Największe spadki zawartości chlorofilu a + b zaobserwowano po 168 h dla herbicydu Chwastox Extra 300 SL w porównaniu do kontroli oraz [p-DADMA][MCPA] i wynosiły one 16,2% oraz 17%. Natomiast w porównaniu z [Arq 2HT] [MCPA] i [coco BET][MCPA] uzyskane wyniki były podobne i wynosiły około 2,5%. Dane jakie uzyskano nie potwierdzają istotnego wpływu stosowania MCPA na zawartość pigmentów fotosyntetycznych w pszenicy jarej. Aplikacja HILs jako herbicydu alternatywnego również nie wywołała niepożądanych efektów działania w postaci obniżenia zawartości chlorofilu a + b.

Blumeria graminis and Zymoseptoria tritici are dangerous pathogens of cereals causing powdery mildew and Septoria tritici blotch (STB) of wheat, respectively. A two-year field-plot experiment was conducted to determine the susceptibility of the diploid species Triticum monococcum ssp. monococcum, tetraploid species T. turgidum ssp. dicoccum and T. turgidum ssp. polonicum, and hexaploid species T. aestivum ssp. spelta and T. aestivum ssp. aestivum to infections caused by B. graminis and Z. tritici. In a greenhouse experiment, the analyzed wheat species were inoculated with a spore suspension of Z. tritici. Common wheat was infected the most by the examined pathogens. Tetraploid wheat species were relatively susceptible to STB, whereas the symptoms of powdery mildew were observed only in the field experiments in 2016. The diploid species T. monococcum ssp. monococcum was not infected by either of the pathogens under field conditions, but it was infected by Z. tritici after inoculation in the greenhouse conditions. Gatunki Zymoseptoria tritici i Blumeria graminis to groźne patogeny zbóż powodujące septoriozę paskowaną liści oraz mączniaka prawdziwego zbóż i traw. W dwuletnich badaniach poletkowych oceniano wrażliwość diplodalnego gatunku Triticum monococcum ssp. monococcum, tetraploidalnych T. turgidum ssp. dicoccum i T. turgidum ssp. polonicum oraz heksaploidalnych gatunków T. aestivum ssp. spelta i T. aestivum ssp. aestivum na porażenie przez B. graminis i Z. tritici. W szklarni pszenice inokulowano zawiesiną zarodników Z. tritici. Pszenica zwyczajna była najsilniej porażana przez badane patogeny. Gatunki tetraploidalne wykazywały dość dużą podatność na porażenie przez Z. tritici, objawy mączniaka prawdziwego obserwowano na liściach tych gatunków w warunkach polowych tylko w pierwszym roku badań. Diploidalny gatunek T. monococcum ssp. monococcum nie był porażany przez żaden z omawianych patogenów w warunkach naturalnych, natomiast uległ porażeniu przez Z. tritici po inokulacji roślin w szklarni.

An isolate of Puccinia striiformis f. sp. tritici “Warrior” race (avirulent to Yr5 and Yr15 resistance genes) was used in the study to test resistance among winter wheat cultivars. The examined plant material consisted of eighty-three winter wheat cultivars and lines with resistance genes to yellow rust Yr5 and Yr15. The pathology tests were conducted on the seedlings under controlled conditions. Plant symptoms caused by infection were evaluated 12–14 days after inoculation using 0–9 scale. Six cultivars were found to be resistant to Pst isolate (score 0–4), and only the cultivar Belenus and lines with genes Yr5 and Yr15 were completely immune (score 0). Nine cultivars revealed intermediate resistance (score 5–6) and 67 were susceptible (score 7–9). Additional experiments were carried out to identify genes Yr5 and Yr15 among tested wheat cultivars by using molecular markers. The results demonstrated that phenotypic and molecular results were consistent only for Belenus cultivar, which indicated the presence of Yr15 in this cultivar. W pracy badano odporność odmian pszenicy ozimej na izolat Puccinia striiformis f. sp. tritici typu „Warrior” (awirulentny w stosunku do genów Yr5 i Yr15). Materiał roślinny stanowiły 83 odmiany pszenicy ozimej oraz linie posiadające geny odporności na rdzę żółtą Yr5 i Yr15. Testy przeprowadzono na siewkach w komorze klimatycznej. Po 12–14 dniach od inokulacji określono typ reakcji rośliny według skali 0–9. Wyróżniono 6 odmian odpornych (zakres oceny 0–4) na testowany izolat Pst, przy czym tylko dla odmiany Belenus oraz linii zawierających geny Yr5 i Yr15 zanotowano ocenę 0 (brak widocznych objawów chorobowych). W przypadku 9 odmian zaobserwowano odporność pośrednią (ocena 5–6), natomiast 67 odmian było podatnych (ocena 7–9). Podjęto również próbę określenia występowania genów odporności Yr5 i Yr15 wśród badanych odmian pszenicy przy użyciu markerów molekularnych. Tylko w przypadku odmiany Belenus uzyskano zbieżność wyników fenotypowych i molekularnych, co wskazuje na obecność genu Yr15 w tej odmianie.

The aim of the study was to determine the effect of temperature on mycelial growth of Sclerotinia sclerotiorum. Two isolates of the pathogen collected in 2014 in two southern regions of Poland were used in the experiments. Sclerotia of both isolates were placed on PDA (Potato Dextrose Agar) medium in Petri dishes and incubated at 10, 15, 20 and 25°C and number of days taken by mycelium to fill Petri plate were recorded. Differentiating effect of isolate and temperature was observed in the study. The slowest mycelial growth was observed at 10°C while the fastest at 25°C. Results of experiments were also used for determination of temperature on mycelial growth with the use of exponential models. Celem przeprowadzonych doświadczeń było określenie wpływu temperatury na wzrost grzybni Sclerotinia sclerotiorum – sprawcy zgnilizny twardzikowej. W badaniach zastosowano wybrane izolaty S. sclerotiorum, pochodzące z porażonych w roku 2014 roślin rzepaku ozimego w województwach: opolskim i małopolskim. Sklerocja izolatów umieszczano na pożywce PDA (Potato Dextrose Agar) w temperaturze: 10, 15, 20 i 25°C i obserwowano wzrost patogena do dnia, w którym stwierdzano zetknięcie grzybni z krawędzią płytki. Na podstawie uzyskanych wyników wykazano różnicujący wpływ temperatury oraz izolatu na wzrost grzybni S. sclerotiorum. Najwolniejszy wzrost odnotowano w temperaturze 10°C, a najszybszy w temperaturze 25°C. Wyniki przeprowadzonych doświadczeń wykorzystano do matematycznego opracowania wpływu temperatury na rozwój i wzrost S. sclerotiorum za pomocą równań wykładniczych.

The experiment was conducted in 2011−2012 at the Agricultural Experiment Station Swojec that belongs to Wroclaw University of Environmental and Life Sciences. The purpose of this study was to determine the impact of stubble catch crop, its spring arrangement and nitrogen fertilization on plant-health factor of spring wheat. Beneficial influence of white mustard and stubble catch crop as a mixture of pulse crops on health status of spring wheat culms and roots compared to a crop without stubble catch crop was shown. White mustard catch crop improved health status of plants more than other stubble catch crops. Infection index of spring wheat after spring ploughing or disk harrow catch crop biomass was smaller than in the direct seeding in mulch. Health status of wheat was better after reduction of nitrogen fertilizer doses. Infection index of roots was the lowest in spring cultivated after mixture stubble catch crop as a mixture of pulse crops, with spring disking its biomass and half reduction the nitrogen fertilization, the highest was after direct seeding, without stubble catch crop and with full dose of nitrogen fertilizer. Badania przeprowadzono w latach 2011−2012 w Rolniczym Zakładzie Doświadczalnym Swojec, należącym do Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Celem eksperymentu było określenie oddziaływania międzyplonu ścierniskowego, jego wiosennego zagospodarowania i nawożenia azotem na zdrowotność pszenicy jarej. Wykazano korzystny wpływ międzyplonów ścierniskowych zarówno z gorczycy, jak i mieszanki roślin strączkowych na zdrowotność korzeni i źdźbeł pszenicy jarej w porównaniu z uprawą bez międzyplonu. Lepszą okazała się gorczyca biała. Indeks porażenia pszenicy jarej po wiosennym przyoraniu lub talerzowaniu biomasy międzyplonu był znacznie mniejszy niż w siewie bezpośrednim w mulcz. Redukcja dawki nawożenia azotowego poprawiła zdrowotność roślin pszenicy, co szczególnie widoczne było w indeksie porażenia źdźbeł. Zauważono istotne oddziaływanie współdziałania wszystkich czynników na zdrowotność korzeni rośliny uprawnej. Korzenie z najmniej widocznymi objawami chorobowymi stwierdzono w uprawie pszenicy po międzyplonie z mieszanki roślin strączkowych, jego wiosennym talerzowaniu i stosowaniu połowy dawki nawożenia N, a najbardziej widoczne objawy występowały w siewie bezpośrednim, bez międzyplonu i przy pełnej dawce azotu.

Summary Variability of winter wheat cultivars infection by fungus Puccinia recondita f. sp. tritici was analysed in the years 2010, 2011 and 2013. The study the results of post-registration trials conducted in four locations: Naroczyce, Zybiszow, Tarnow and Kondratowice. The degree of infection of wheat cultivars was evaluated on the three upper leaves of plants nine-degree scale (where: 9 – healthy plants; 1 – 100% plants infected). The following cultivars: Figure, Natula, Ostroga, Mulan, Bamberska, Askalon, Szmaragd and Muszelka were assessed. There were significant differences in the occurrence of severity of leaf rust in the years of research and locations. In Zybiszow location regardless of the year of the study the wheat cultivars were infected the most by leaf rust as compared to other locations. Analysis of variance showed a significant interaction of the cultivars with the years and the cultivars with the locations. The cultivar Figura was characterized by a high susceptibility to infection by fungus P. recondita f. sp. tritici, while the cultivar Ostroga by an increased resistance.

The paper presents the first ground rules for biological control of pests in greenhouse cultivation of aromatic plants. Piercing sucking insects, mainly aphids (Aphidoidea), thrips (Thysanoptera), and a single leafhopper species (Cicadomorpha) cause the greatest losses in greenhouse cultivation. Chemical protection has been banned in aromatic plant greenhouse cultivation and no insecticides have been registered so far. The data was collected during eight-year observations of the fauna of aromatic plants and attempts to regulate its numbers. The main goal of the study was to develop the procedures of biological control of pests. We investigated an application of natural enemies of herbivorous insects, that are used in other greenhouse cultivation. It was concluded that the biological methods used in other greenhouse cultivation, sometimes fail in the case of aromatic plants. In this paper we indicated methods of biological control of thrips, aphids, moths (Lepidoptera) and sciarid flies (Sciaridae) in greenhouse cultivation of aromatic plants. Praca prezentuje pierwsze zasady biologicznej ochrony roślin aromatycznych przed szkodnikami w uprawach szklarniowych. W uprawach tych największe szkody wyrządzają owady o kłująco-ssących narządach gębowych, głównie mszyce (Aphidoidea), wciornastki (Thysanoptera) i jeden gatunek piewika (Cicadomorpha). Jednocześnie w tych uprawach nie wolno stosować ochrony chemicznej i nie zarejestrowano dotychczas żadnego insektycydu. Dane zebrano na podstawie ośmioletnich obserwacji nad fauną roślin przyprawowych i ograniczaniem jej liczebności. Głównym celem badań było stworzenie procedur biologicznego zwalczania szkodników. Przebadano zastosowanie naturalnych wrogów owadów roślinożernych, które są używane w innych typach upraw szklarniowych. Stwierdzono, że metody biologiczne stosowane w innych uprawach pod osłonami, niekiedy zawodzą w przypadku roślin przyprawowych. W pracy zaprezentowano metody ochrony roślin aromatycznych przed wciornastkami, mszycami, motylami (Lepidoptera) i ziemiórkami (Sciaridae) w warunkach upraw szklarniowych.

Cherry leaf spot (Blumeriella jaapii) is the most dangerous disease of orchards and nurseries of stone fruit trees, especially sour cherries. Chemical method is the primary tool for controlling cherry leaf spot. Dodine, benzimidazole and triazole fungicides are the most commonly used. The frequent application of these fungicide groups resulted in the development of resistant forms of the causal agent to their active substances. In years 2012–2015 in 33 selected sour cherry orchards located in central Poland, the occurrence of resistant forms of B. jaapii to dodine and benzimidazoles was determined by using a spore germination test on the poisoned agar medium. The study showed high resistance to thiophanate-methyl in 15 orchards, and to dodine in 5 orchards. The medium resistance to thiophanate-methyl and dodine occurred in 7 orchards. Low level of resistant forms to thiophanate-methyl was found in 11 orchards, and to dodine – in 21. The obtained results will be the basis for implementation of cherry leaf spot control programs in regard to appropriate antiresistance guidelines.

Resistance to Fusarium head blight [Fusarium culmorum (W.G. Sm.) Sacc.] of 52 winter wheat lines was evaluated. The lines were obtained from crosses between three cultivars of winter wheat and resistant spring wheat cultivar Sumai 3. The presence of Fhb1 gene was confirmed in 56% of lines using the close linked UMN10 marker. The lines showed a very high resistance of type II (for Fusarium spread within the head), while type I resistance (for initial infection) varied. All lines revealed high or very high resistance to Fusarium head blight after inoculation in field experiments. The lines with Fhb1 gene had on average higher resistance, greater plant height and lower grain yield. However, the lines with very high resistance, average height plants and high yields of grain were identified in both groups as well. Badano odporność na fuzariozę kłosów 52 linii pszenicy ozimej uzyskanych z krzyżowań trzech odmian pszenicy ozimej z odmianą odporną pszenicy jarej Sumai 3. Obecność genu Fhb1 stwierdzono u 56% badanych linii wykorzystując blisko sprzężony marker UMN10. Linie miały bardzo wysoką odporność typu II (na rozprzestrzenianie się Fusarium w kłosie), natomiast wystąpiło zróżnicowanie odporności typu I (na infekcję pierwotną). Wszystkie badane linie wykazały niską lub bardzo niską podatność na fuzariozę kłosów w infekcyjnych doświadczeniach polowych. Linie z genem Fhb1 miały średnio wyższą odporność, większą wysokość roślin oraz niższy plon ziarna. W obu grupach linii zidentyfikowano jednakże formy o bardzo wysokiej odporności, średniej wysokości roślin oraz wysokim plonie ziarna.