Günümüz dijital çağında iletişim ve bilgiye erişim biçimlerinin köklü bir şekilde değişmesiyle birlikte, insanlar tarafından yoğun bir biçimde kullanılan sosyal medya ortamları eğitim alanı için önemli bir potansiyel taşımaktadır. Sosyal medya, bilinçli, doğru ve etkili bir şekilde kullanıldığında; bireylerin güncel bilgiye hızlı ve kolay erişimini sağlayan, farklı bakış açılarıyla karşılaşmalarına imkân tanıyan ve mesleki topluluklar içinde etkileşim kurmalarını destekleyen dinamik ve çok yönlü bir öğrenme ortamı sunmaktadır. Sosyal medyanın, öğretmenlerin güncel bilgiye hızlı erişimini, meslektaş etkileşimini ve deneyim paylaşımını destekleyerek mesleki gelişim için önemli bir potansiyeli bulunmaktadır. Etkileşimli ve esnek yapısı sayesinde sosyal medya, geleneksel mesleki gelişim anlayışını tamamlayan sürekli ve bireysel öğrenme fırsatları oluşturmaktadır. Araştırmanın temel amacı; tarih öğretmenlerinin mesleki gelişim süreçlerinde sosyal medya ortamlarını kullanım durumlarını ve nasıl kullandıklarını tespit etmektir. Bu kapsamda araştırmada nitel araştırma yaklaşımı ve onun doğasına uygun olarak durum araştırması tercih edilmiştir. Araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla 27 tarih öğretmeni ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi ile açıklanmıştır. Araştırmada sonuç olarak; sosyal medyanın tarih öğretmenlerinin mesleki gelişiminde yüksek bir potansiyel taşıdığı görülmektedir. Bununla birlikte bu potansiyelin kendiliğinden değil, bilinçli, eleştirel ve pedagojik bir çerçeve içinde yapılandırıldığında anlamlı ve sürdürülebilir hâle geldiği görülmektedir. Sosyal medya, öğretmenlere alan bilgisi, alan eğitimi, mevzuat ve genel kültür gibi çok boyutlu yeterlik alanlarında güncel, erişilebilir ve etkileşimli öğrenme fırsatları sunmaktadır. Yine meslektaş etkileşimini, deneyim paylaşımını ve profesyonel ağların oluşumunu da güçlendirmektedir. Bununla birlikte bilgi kirliliği, tarihsel yanlışlıklar, içerik güvenilirliği, etik ve mahremiyet sorunları gibi risk alanları, sosyal medyanın mesleki gelişimde kontrolsüz kullanımı hâlinde öğretmen öğrenmesini olumsuz etkileyebileceğini ortaya koymaktadır.

Bu çalışma, tarih eğitiminde dijital oyunların kullanımına ilişkin akademik literatürü bibliyometrik ve kavramsal analiz yoluyla kapsamlı bir biçimde incelemeyi amaçlamaktadır. Dijital teknolojilerin hızlı gelişimiyle birlikte oyun tabanlı öğrenme, öğrenci katılımını, motivasyonunu ve üst düzey düşünme becerilerini artıran yenilikçi bir pedagojik yaklaşım olarak giderek daha fazla ilgi görmektedir. Bu bağlamda çalışma, dijital oyun tabanlı tarih eğitimi alanındaki küresel araştırma eğilimlerini, tematik yapıları ve entelektüel gelişmeleri incelemektedir. Araştırma, nicel bir bibliyometrik desen benimsemekte ve Web of Science veri tabanında indekslenen 124 hakemli makaleyi analiz etmektedir. Veriler, R tabanlı Bibliometrix paketinin web arayüzü olan Biblioshiny kullanılarak incelenmiş; yayın eğilimleri, atıf örüntüleri, anahtar kelime eş-oluşumları, tematik haritalar, kurumsal üretkenlik ve uluslararası iş birliği ağları ayrıntılı biçimde analiz edilmiştir. Bulgular, alanın özellikle 2019 ve 2023 yıllarında belirgin bir büyüme gösterdiğini ve bunun eğitimdeki daha geniş çaplı dijital dönüşümle paralel olduğunu ortaya koymaktadır. “Tarih”, “dijital oyunlar”, “oyun tabanlı öğrenme” ve “dijital hikâyeleştirme” gibi temel kavramların literatürde baskın olduğu ve güçlü bir kavramsal yakınsama oluşturduğu görülmektedir. Bununla birlikte, atıf analizi, alanın henüz yüksek etkiye sahip temel çalışmalar üretmediğini ve gelişiminin erken bir aşamada olduğunu göstermektedir. Ayrıca, uluslararası iş birliğinin sınırlı olduğu ve araştırmaların belirli ülkeler ile kurumlar etrafında yoğunlaştığı belirlenmiştir. Dijital oyunların öğrenci motivasyonu, katılımı ve tarihsel düşünme becerleriyle olumlu ilişkili olduğu görülse de kuramsal tutarlılık, yöntemsel çeşitlilik ve kültürel temsil açısından bazı sorunlar devam etmektedir. Sonuç olarak bu çalışma, alanın entelektüel yapısını ve gelişen eğilimlerini sistematik biçimde haritalandırarak literatüre katkı sağlamakta, araştırma boşluklarını ortaya koymakta ve gelecekte yapılacak çalışmalar için yön göstermektedir. Ayrıca, alanın gelişimi için daha güçlü kuramsal temellere dayanan, karşılaştırmalı ve kültürlerarası araştırmalara ihtiyaç olduğunu vurgulamaktadır.

Bu araştırma, ilkokul üçüncü sınıf öğrencilerinin Hayat Bilgisi dersinde gerçekleştirdiği sözlü tarih çalışmaları ile aile büyüklerinin 1980 ve 1990'lardaki ilkokul deneyimlerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma, nitel araştırma yaklaşımlarından iç içe geçmiş çoklu durum modeline göre tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında İstanbul'daki bir devlet okulunda okuyan üçüncü sınıf öğrencilerinin velilerinden oluşmaktadır. Bu kapsamda araştırmanın çalışma grubunu 24 veli oluşturmaktadır. Veriler, öğrencilerin aile üyeleriyle yaptıkları görüşmeler yoluyla toplanmış ve içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırmanın bulguları, dönemin eğitim sisteminin ve sosyo-kültürel atmosferinin günümüzden önemli ölçüde farklılaştığını göstermiştir. Sosyal eşitlik amacı güden tek tip "siyah önlük ve beyaz yaka" uygulamasının, şehirlerde bir özen ve statü göstergesine, kırsal kesimde ise bir yokluk ve idare etme pratiğine dönüştüğü görülmüştür. Öğretmen-öğrenci ilişkilerinin, öğretmenin bilginin ve otoritenin sorgulanamaz kaynağı olduğu, korku ve saygıya dayalı katı bir hiyerarşi üzerine kurulu olduğunu göstermiştir. "Eti senin, kemiği benim" deyimi, velilerin eğitimdeki pasif ve teslimiyetçi rolünü özetlemektedir. Fiziksel cezanın yaygın ve meşru bir disiplin aracı olduğu, ödüllerin ise "aferin" ve "onbaşı" kurdelesi gibi manevi pekiştireçlerle verildiği belirlenmiştir. Bu yöntem, tarihi soyut bir anlatı olmaktan çıkarıp, bireylerin deneyimini merkeze alan canlı ve anlamlı bir sürece dönüştürmektedir. Bu bulgular, sözlü tarih çalışmalarının ilkokul öğretim programlarında daha sık kullanılması gerektiğine işaret ederek, öğrencilerin tarih bilinci ve sosyal bilimler perspektiflerinin gelişimine katkı sağlamaktadır.

Bu araştırma günümüzde yaygın olarak kullanılan sosyal medya platformlarından biri olan Instagram'da yer alan tarih konulu memleri incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla gençler arasında popüler olan Instagram’da yine sosyal medya kullanıcıları tarafından üretilmiş ve geniş bir kitleye ulaşmış olan tarih konulu memler aracılığıyla tarihsel bilginin nasıl sunulduğuna dair sorulara cevap aranmış ve genel bir çerçeve çizilmeye çalışılmıştır. Türkiye'de geniş bir kullanıcı kitlesine sahip tarih konulu içerikler üreten üç Instagram sayfası (@tarihselmizah, @mizahsentarih, @avartarih) örneklem olarak seçilmiş ve bu sayfalarda paylaşılan içerikler nitel veri analizi yöntemiyle incelenmiştir. Veriler MAXQDA 24 yazılımı ile kodlanmış ve temalar oluşturulmuştur. Araştırmada tarih konulu memlerde kullanılan dil ve üslup ile tarihsel içerik analiz edilerek bu içeriklere yönelik temalar üzerinden mevcut durum tartışılmıştır. Çalışmanın sonucunda mevcut sosyal medya sayfalarınca paylaşılan memler tematik olarak kodlandığında askeri ve siyasi olayların; Türk tarihi ile yakın dönem Batı tarihinin ön planda olduğu belirlenmiştir. Buna karşılık sosyal, kültürel ve ekonomik tarihe ilişkin temaların daha sınırlı yer tuttuğu görülmüştür. Ayrıca tarihsel figürler arasında tarihte ön planda olan siyasi ve askeri liderlerin baskın şekilde yer aldığı buna karşılık bilim insanları, sanatçılar ve kadın figürlerin ise oldukça sınırlı temsil edildiği görülmüştür. Bu durum bu içerikleri üreten ve paylaşan kitlenin tarih algısının popüler tarih anlayışı çerçevesinde şekillendiği fikrinin altını çizmektedir. Bulgular dil ve üslup açısından incelendiğinde ise ağırlıklı olarak genç kullanıcı kitlesine hitap eden eğlenceli ve mizahi bir üslubun tercih edildiği belirlenmiştir. Bulgulardan hareketle tarih eğitimi özelinde dijital çağda doğup büyüyen genç neslin ilgi ve ihtiyaçlarına yönelik farklı platformlar üzerinden yapılan analizler yoluyla tarih anlatılarının farklı dijital bağlamlarda nasıl temsil edildiğine dair daha kapsamlı çalışmalar yapılması önerilmektedir.

The aim of this study is to evaluate the Hafıza-i Saltanat theatre play and activities, which combines evidence-based learning and history-themed theatre, written based on archival documents, in terms of history teaching. In this study, firstly, Hafıza-i Saltanat theatre play and its activities were introduced. Then, the play was examined in the context of historical reality, 10th grade history course curriculum achievements and textbooks, and the activities of the play were examined with student opinions in the context of age, level, knowledge, skills and 10th grade history course curriculum achievements. Document analysis and holistic single case study design, which are qualitative research methods, were used in the study. While the text of the theatre play, video recording and activities were evaluated through document analysis, watching the play and implementing the activities were handled as a holistic single case. The study group consisted of a total of 19 volunteer students, 6 boys and 13 girls, studying at the 10th grade level of secondary education. The data collection tools of the study were the text of the Hafıza-i Saltanat theatre play, the video recording of the play, the activities of the play, the video recordings of the application and the researcher's observation notes. The data obtained from the data collection tools were analyzed by descriptive analysis method. As a result of the study, it was determined that the archival documents used in the play were taken from the Mühimme Books, where the records of the Divan-ı Hümayun were kept, and the issues that were not included in the documents were included in the fiction by considering the historical facts, and for this reason, the play was written and performed largely in parallel with the historical reality. At the same time, it has been determined that the play and its activities meet and gain the achievements of units 4, 5, 6 and 7 of the 10th Grade History Course Teaching Program. It has been concluded that the use of Hafıza-i Sultanate play and activities in history lessons is appropriate for the specified achievements and that it supports the evidence-based learning approach and provides students with the necessary knowledge and skills.

Bu çalışmanın amacı, Erasmus+ Değişim Programına katılan tarih ve arkeoloji bölümü öğrenci ve personelinin 2014-2020 yılları arasında gerçekleştirdikleri faaliyetleri; gidilen ülkeler, yıllık hareketlilik sayıları, cinsiyet ve öğrenim düzeyleri dikkate alınarak katılımcıların programdan elde ettikleri kazanımları ortaya koymaktır. Erasmus+ Değişim Programı, yükseköğretim kurumlarının birbirleri ile iş birliği yapmalarını destekleyen ve mezunların istihdamını artırmayı hedefleyen bir Avrupa Birliği girişimidir. Erasmus+ Değişim Programı, Avrupa Birliği üyesi ve aday ülkelerdeki üniversiteler arasında eğitimde kalitenin artırılması ve geliştirilmesine katkıda bulunma amacını taşımaktadır. Bunun yanı sıra Erasmus+ Değişim Programı aracılığıyla katılımcıların yurt dışı deneyimi yaşamaları, farklı kültür ve yaşam tarzlarını tanıma ve öğrenme imkânı bulmaları da sağlanmaktadır. Bireylere yurt dışında bir hareketlilik veya gönüllülük dönemi geçirerek dil eğitimi alma, akademik ve mesleki eğitim, yetişkin öğrenimi ve Avrupa spor etkinlikleri alanlarında proje ortaklıklarında iş birliği yapabilmeleri için fırsatlar da sunulmuştur. Program ile öğrencilere farklı ülkelerde öğrenim ve staj yapma, personele ise anlaşmalı olan yükseköğretim kurumlarında ders verme ve eğitim alma imkânı verilmektedir. Çalışma, Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları Merkezi Başkanlığı’ndan (Türkiye Ulusal Ajansı) 2014-2020 yıllarını kapsayan verilerin gönderilmesi nedeniyle bu yılları içerecek şekilde sınırlandırılmıştır. Bu çalışma, tarih ve arkeoloji bölümlerinin uluslararasılaşmasına dair verileri birincil kaynaktan elde ederek ortaya koyması bakımından özgün niteliktedir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman analizi kullanılarak verilerin analizi yapılmıştır. Çalışmada elde edilen bulgulara göre; Erasmus+ Öğrenim ve Staj Hareketliliği faaliyetine katılan öğrencilerin akademik ve dil kazanımlarının olumlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Erasmus+ Personel Hareketliliği faaliyetine katılan personelin teknoloji kullanımı kazanımı değerlendirildiğinde ise sonucun yeterli düzeyde olmadığı görülmüştür.

The course History of Revolution and Kemalism is significant in understanding the conditions when the Republic of Turkey was established. This study has attempted to reveal the cognitive patterns of the eighth-grade students concerning the Armistice of Mudros and the Treaty of Sèvres which ended the Ottoman State. Phenomenology, one of the qualitative research methods, was used in the study. The participants were selected using the criterion sampling technique. They were 116 eighth-grade students. The data were collected through the word association test (WAT). Additionally, the participants were also asked to write a statement about their perceptions of these two treaties. The data obtained were examined using content analysis. The findings from the WAT indicate that the students produced the statements about the Armistice of Mudros of which 85% are valid. It is 76% for the Treaty of Sèvres. Therefore, it can be stated that the participants have much more active perceptions about the Armistice of Mudros in contrast to the Treaty of Sèvres. The WAT data also reveal that the participants have a common cognitive understanding about these treaties which are categorized into five groups: the situation following the treaties, the reasons for the treaties, reactions in regard to these treaties, psychological situations about them, and a group of entities in regard to the treaties such as space, time, figures and countries involved. The analysis of the key terms produced by the participants indicates that 70% of them are scientific terms, 26% of them superficial terms, and 4% misconceptions. Therefore, it is possible to state that the students who participated in the study have a sufficient cognitive understanding of these two treaties. The study is one of the attempts to reveal the cognitive understanding of the students about historical events in social studies courses.

Effectively teaching the subjects of the National Struggle is very significant in the students gaining awareness of citizenship and forming their national identity. Thanks to this subject, it is aimed to educate students as effective citizens who know their duties and responsibilities towards the Republic of Turkey and make these as their behavior. In this direction, the aim of the research is to reveal the views of secondary school students about the National Struggle period. The study group of this research in which the qualitative research method is used, consists of a total of 70 students, 32 of whom are women and 38 of whom are men, who are studying in different secondary schools (Vocational High School, Anatolian High School, Imam Hatip High School) of Ministry of National Education in Antalya province in the first semester of the 2020-2021 academic year. An easily accessible sampling method was used in the research. This sampling method was chosen because the research was conducted during the epidemic period (considering that face-to-face interviews were not possible and online interview opportunities were limited for students). The research data were collected with a questionnaire consisting of 6 open-ended questions created by the researcher. The data obtained from the research were analyzed by descriptive analysis. When the results of the research are evaluated in general, it can be said that the students in the study group said the National Struggle period was one of the periods they wanted to live in among the historical periods, they looked positively towards living in the National Struggle period, as the people they wanted to be in this period, they said the names of those who directed the National Struggle, and they expressed more of good events for the period and they had positive opinions about the importance of the National Struggle period.

The main purpose of this study is to present a summary of new approaches developed by Ottoman historians concerning the Ottoman sharia court records (also known as sicils) since the 1990s. Both the well-received studies based on the sharia court records and the critical historiographical essays published on the limitations of these records demonstrate that the court records have been used up until now in the service of three main approaches. 1) The Structuralist Approach in which the vast amount of data the sicils contain is qualified in order to evaluate social and economic structures. In this phase, starting from the 1960s to the mid-1990s, the court records were primarily used to explore long-durée structural patterns in the society and economy and to write the holistic history of the various regions, provinces, and cities. 2) By the mid-1990s, however, the sicil-based historiography gradually took its “cultural turn” through considering and critically appropriating some of the questions and approaches developed within the poststructural readings. 3) By the turn of the twenty-first century, while the “cultural turn” is still in effect, some Ottoman historians started to read the court records “sociolegally.” The sociolegal readings of the court records are very much nurtured by cultural approaches and discursive analysis yet it has one marked difference: the use of quantitative analysis. In this work, these approaches are examined thoroughly by considering certain turning points and landmarks in the field and how they shaped contemporary Ottoman historiography.

The main aim of this study was to elicit the views of prospective classroom teachers (PCT) about their work on local history and oral history after the education given in the social studies course and to determine the quality of their related work. The study group consisted of 63 PTCs attending the third grade at the Department of Classroom Education of a public university in Istanbul, Turkey. In this study, which has the characteristics of action research, document analysis as a qualitative research patterns and an open-ended survey were used as data collection tools. In the study, the PCTs received education on the use of local history and oral history in social studies courses. Then, they were asked to present their work on local history and oral history in a classroom setting. The results obtained show that the education they had been given was effective in the PCTs’ learning of how to use these methods in the social studies course. The PCTs successfully utilized local history and oral history in the social studies course and were able to present their related work. In addition, when the results related to the views of the PCTs were examined, it was determined that they had positive thoughts and gains, which is consistent with the literature.