27 Temmuz 2025’te Bursa’nın Orhaneli-Harmancık bölgesinde meydana gelen orman yangınının yol açtığı peyzaj bozulmaları Sentinel-2 uydu görüntüleri üzerinden analiz edilmiştir. 29 Haziran ve 29 Temmuz 2025 tarihli görüntüler, Google Colab ortamında Python tabanlı K-Means kümeleme algoritmasıyla işlenmiş ve yaklaşık 23.12 km²’lik yanan alan belirlenmiştir. Copernicus Browser platformu aracılığıyla elde edilen NDVI ve multispektral bantlar (NIR, SWIR) kullanılarak bitki örtüsündeki kayıplar nicel olarak değerlendirilmiştir. Bulgular, ortalama NDVI değerinin 0.0768’e düşmesiyle yangının bitki örtüsünde neredeyse tam tahribat yarattığını ve geniş ölçekte toprak yüzeyini açığa çıkardığını göstermektedir. Ayrıca yangın şiddetinin mekânsal açıdan heterojen dağıldığı ve yüksek şiddetli alanlarda erozyon riskinin kritik seviyelere ulaştığı belirlenmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda, ekolojik bütünlük ve sosyo-ekonomik sürdürülebilirliği esas alan çok katmanlı bir peyzaj restorasyon stratejisi geliştirilmiştir. Bu strateji, yangın sonrası restorasyon sürecinin etkinliğini artırmak amacıyla kademeli bitkilendirme, katılımcı yönetim, kurumsal kapasite geliştirme, CBS tabanlı izleme ve iklim dirençli tür seçimi olmak üzere beş ana bileşen üzerine yapılandırılmıştır. Bu bütüncül yaklaşım, yangın sonrası benzer ekosistemlerin restorasyonuna yönelik bilimsel bir çerçeve sunmaktadır.

Primer transport in mountainous forest areas is carried out using forest road networks. In Turkey, forest areas are located in high mountainous areas and steep slope land. Road networks planning in mountainous areas should be done by considering negative and positive cardinal points. Landslides and mass movements are triggered after road construction and can lead to massive earth movements. The landslide susceptibility mapping (LSM) is often used to predict landslide-prone areas. GIS-based machine learning methods are frequently used in the creation of landslide susceptibility mapping. In this study, LSM was created using GIS-based logistic regression method. It was selected the Tanır Stream Watershed as the study area, in the Suçatı region of Kahramanmaraş province, where intensive forest management activities are carried out and forest and rural roads are located. The LSM was used to determine the route of a new forest road to be constructed with certain starting and end points. Landslide data were obtained from General Directorate of Mineral Research and Exploration. The parameters of slope, aspect, curvature, land use, lithology, NDVI, distance to road, distance to stream were used to create the LSM. According to LSM, the study area was divided into five classes in terms of landslide potential: very high, high, medium, low and very low. The results show that approximately 60% of the study area consists of areas with high and very high landslide potential. In sensitive forest watersheds where nature-based solutions and minimized ground movement are critical, GIS-based landslide susceptibility maps offer highly accurate alternatives for locating road routes.

Sulak alanların %60’ını oluşturan ve yeryüzü toprak organik karbon stokunun %35’inden sorumlu olan subasar orman ekosistemlerinde, makro ve mikro besin stokları bu ekosistemlerin gelişmesi ve sürdürülebilirliği açısından önem kazanmaktadır. Çalışmada, Bursa Karacabey subasar ormanlarında, subasar ve karasal ortamdaki dişbudak meşcerelerinin, ölü örtü ve topraklarının C yoğunluğu, makro ve mikro besin yoğunluğunu ve stoklarını toprak derinlik kademeleri de dikkate alarak belirlemektir. Ölü örtü C, N, P, K, Ca, Mg ve S stoku sırasıyla 1522, 52, 62, 123, 915, 211 ve 110 kg/ha olarak subasar ortamda belirlenirken, karasal ortamda bu değerler N hariç önemli derecede daha düşük olup, sırasıyla 829, 61, 51, 88, 538, 129 ve 61 kg/ha olarak belirlenmiştir. Ölü örtü mikro besin stoklarıda subasar ortamda karasal ortama göre daha yüksek bulunmuştur. Toprak C ve makro besin stoklarıda (N dahil) subasar ortamda daha yüksek bulunmuştur. Topraktaki C, N, P, K, Ca, Mg ve S stoku sırasıyla 246, 27, 6, 85, 104, 188 ve 6 ton/ha olarak subasar ortamda belirlenirken, karasal ortamda bu değerler sırasıyla 233, 24, 5, 77, 177 ve 6 ton/ha olarak belirlenmiştir. Toprak mikro besin (Fe, Mn, Na, Cu, Zn, Cl, Ni ve Co) stoklarıda subasar ortamda karasal ortama göre daha yüksek bulunmuştur. Ek olarak, ölü örtü karbon ile makro ve mikro besin stoklarının meşcere yaşına bağlı olarak azaldığı, topraktaki stoklarının ise artış gösterdiği tespit edilmiştir. C ve N’un en fazla üst topraklarda (0-30 cm) stoklandığı (sırasıyla %71 ve %61), diğer makro ve mikro besinlerin ise alt topraklardaki (30-100 cm) stoklarının, üst topraklardan daha fazla olduğu belirlenmiştir. Sonuçlar, atmosferik karbondioksiti ve azotu tutma ve depolama kapasiteleri nedeniyle iklim değişikliğinin azaltılmasında önemli bir role sahip, subasar orman ekosistemlerinin karbon ve besin döngülerini ve stoklarını anlamaya ve modellemeye faydalı sayısal bilgiler sağlaması açısından önemlidir.

Markov chains, which are a stochastic process, are a method for analyzing the current behavior of variables to predict their future behavior. With stochastic analysis, it is possible to make decisions in stock markets and make predictions about the future. In this study, with the help of Markov chains, the stock prices of the companies traded in the paper and paper products industry in BIST were predicted. In order to realize the purpose of this study, the closing prices of the seven companies traded in the BIST for the period 01.06.2022-31.05.2023 were used. While it was concluded that six stocks would likely decrease in the long term, it was concluded that the stock of TEZOL company would increase in the long term. When the expected stock returns of the companies are examined, it was determined that VIKING is the company with the highest expected stock return, while KARTN is the company with the lowest expected stock return.

Geçmişten günümüze değin bitki ve insan ilişkisi her kültürde ve coğrafyada var olmuş, özellikle gıda ve tedavi amacıyla bitkilerden faydalanma kültürü yüzyıllar içerisinde zengin bir etnobotanik mirasın oluşmasına katkı sağlamıştır. Ancak kentleşme ile doğadan uzaklaşan günümüz insanı etnobotanik bilgi birikimini zamanla kaybetmeye başlamıştır. Bu bağlamda etnobotanik çalışmalar her ne kadar yürütülse de etnobonatik kullanımları olan doğal bitki türlerinin peyzaj ve süs bitkisi olarak değerlendirilme olanakları üzerine çalışmalar sınırlıdır. Bu çalışmada Maçka (Trabzon) örneğinde etnobotanik özellikleri ile yerel halk tarafından bilinen ve kullanılan bazı bitki türlerinin tespiti ve bu türlerin sahip oldukları peyzaj değerleri ile kullanım alanlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında alandaki 32 yerleşim yerinde etnobotanik amaçlı kullanılan bitki türleri anket çalışmaları ile tespit edilerek kayıt altına alınmıştır. Saha çalışmaları süresince bitki örnekleri alınarak teşhis ve herbaryum işlemleri gerçekleştirilmiş, gözlem ve fotoğraflama yapılmıştır. Çalışma kapsamında 48 kişi ile yüz yüze yapılan anket sonuçlarına göre 193 bitki taksonunun etnobotanik olarak kullanıldığı belirlenmiştir. Tespit edilen taksonların çiçek, yaprak, doku, form, meyve, renklenme, sürgün-gövde ve koku estetiği gibi özellikleri dikkate alınarak peyzaj değerleri ortaya konulmuştur. Çalışma sonuçları etnobotanik özellikleri olan 193 doğal bitki taksonunun en az bir estetik peyzaj değeri ile kentsel ve/veya kırsal çeşitli alanlarda kullanım potansiyeli taşıdığını ortaya koymuştur. Peyzaj değeri olan doğal bitki türlerinin tespiti, tanımlanması, korunması, kültüre alınması ve kentsel bitkilendirme stratejilerinin bir parçası olarak değerlendirilmesi bu taksonların sürdürülebilirliğine katkı sağlayacağı gibi yerel etnobotanik kültürünün de korunması ve gelecek kuşaklara aktarılmasına destek olacaktır.

Toplum içinde her bir bireyin kentsel açık ve yeşil alanları kullanma ve bu alanlardan faydalanma hakları vardır. Tüm dünyada ve ülkemizde kentsel açık ve yeşil alanların toplumun çeşitli katmanları tarafından kullanılma biçimleri ile bu mekânların kullanılma motivasyonlarını etkileyen faktörler yaşanabilirlik ve sürdürülebilirlik konularının temel odağında yer almaktadır. Bir kentsel açık ve yeşil alanın kent içinde bulunduğu konum, alanın çevresinin mimari özellikleri, insanlara sunduğu farklı kullanım olanakları, erişilebilirliği ve güvenliği gibi birçok faktör toplumun farklı kesimlerinin bu alanları kullanma veya kullan(a)mamaları üzerinde etkili olmaktadır. Tüm toplumlarda olduğu gibi Türk toplumunda da çeşitli olanak ve hizmetlere erişimde cinsiyet eşitliği kavramı tartışmaya daima açık bir konu olarak değerlendirilmektedir. Bu kapsamda, bu çalışma ile Aydın ili Efeler ilçesinde seçilen örnek parklar kadın dostu kent yaklaşımı ile değerlendirilerek, geleceğe yönelik planlama ve tasarım önerileri geliştirilmiştir.

Bu çalışmada, yapısal eşitlik modellemesi yardımıyla öğrenen örgüt boyutlarının (sürekli öğrenme, diyalog ve öğrenme, takım ve sistemler ve destekleyici liderlik) örgütsel güven boyutları (yöneticiye güven, iş arkadaşlarına güven ve örgüte güven) üzerine etkisi araştırılmıştır. Araştırma evrenini ulusal ve uluslararası alanda küresel bir güç olan şirketin odun esaslı levha üretimi yapan tesisinde çalışanlar oluşturmakta ve 153 kişi çalışmaya katılmıştır. Ancak 143 anket değerlendirmeye alınmıştır. Verilerin analizinde SPSS 15.0 ve AMOS 22.0 programları kullanılmıştır. Çalışma sonucunda öğrenen örgüt ölçeğinin boyutları olan takım ve sistemler ve destekleyici liderlik boyutlarının örgüte güven boyutunu ve destekleyici liderlik boyutunun yöneticiye güven boyutunu anlamlı ve pozitif yönde etkilediği bulunmuştur.

Çalışan insanların iş yerlerinde sağlığını bozan iki temel neden vardır. Bunlardan bir tanesi iş kazası diğeri ise meslek hastalığıdır. İşyerlerinde çalışma esnasında çeşitli sebeplerden dolayı iş kazasına uğramak ya da insan sağlığına zararlı maddelere maruz kalmaktan dolayı meslek hastalığına yakalanmak mümkün olabilmektedir. Alınan önlemlerle iş kazasının önemli ölçüde azaltıldığı, meslek hastalığının ise tamamen önlendiği bilinmektedir. Bu çalışmada iş yerlerinde çalışan insanların maruz kaldıkları iş kazası ve meslek hastalığı ile ilgili istatistiksel verilerin ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırmada iş kazası ve meslek hastalığının sektör karşılaştırılması ve yıllara göre dağılımı, iş kazalarında yaranın yerine göre dağılımı ve iş kazalarının iş saatlerine göre dağılımı araştırılmıştır. Çalışmadaki veriler 2000-2018 yıllarını kapsamaktadır. Elde edilen verilere göre iş kazalarının en fazla ölümle neticelendiği sektörün inşaat sektörü olduğu belirlenmiştir. Genel olarak iş kazası sayısının 2019 yılına kadar artan bir eğilim gösterdiği ancak bu sayının 2019 yılında %2 ve ölümlü iş kazasının ise %6 oranında azaldığı tespit edilmiştir. Yaralanma ile neticelenen kazalarda ise çalışanların en fazla el, kol ve yüz kısımlarından zarar gördüğü, iş kazalarının öğle yemeği öncesi çalışma saatlerinde ve özellikle ilk iş saatinde daha fazla olduğu belirlenmiştir. Çalışma toplam süreye göre ise iş kazası sayısı en fazla 1ay ile 1 yıl arasında çalışan grupta tespit edilmiştir. 1-49 arasında çalışan işçisi olan işletmelerde diğer gruplara göre daha fazla iş kazası olmaktadır

Çevresi ile sürekli etkileşim içinde olan insanoğlunun hem kişisel hem de toplumsal gereksinimleri vardır. Bu gereksinimlerin karşılanması için fiziksel ortamlarda yapılan düzenlemeler bulunduğu toplumun ekonomik, sosyo-kültürel ve sosyo-ekonomik şartlarına göre şekillenerek mimari yapılarına ve dolayısıyla kentsel mekanlarına yansır. Bu nedenle bir kent ait olduğu toplumun ekonomik, teknolojik, sosyo-kültürel ve sosyo-ekonomik şartlarını yansıttığı ölçüde özgün ve kimlikli olur. Bu çalışmada örnek seçilen Yozgat kenti Çapanoğlu Kent Park’ta bulunan kent mobilyalarının kent kimliği ile ilişkisinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu bağlamda öncelikle parkın tüm mobilyaları gözlem ve belgeleme yoluyla incelenerek yaş gruplarına uygunluk, engelli erişimi, güvenlik, bakım, estetik ve kent kimliğine katkı kriterlerine göre analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda parkın mobilyalarının bütün yaş grupları ve engelliler için evrensel tasarım kriterlerini ve fiziksel konfor şartlarını karşılama yeterliliklerinin çok az olduğu; estetik olarak özgün olmadığı, bulunduğu kentin kimlik elemanlarının yansıtılmadığı gözlemlenmiştir. Yozgat kent kimliği için önemli bir yere sahip olan Çapanoğlu Kent Park kentin tarihini, kültürünü ve sosyo-ekonomik özelliklerini yansıtan, kent dokusuyla uyumlu, kente özgü tasarım ürünleri olan kent mobilyaları ile yeniden tasarlanarak düzenlenmelidir.

Bu çalışmada, Osmaniye kentinde bisikletli ulaşım ağı planlama önerilerinin geliştirilmesi kapsamında 5 farklı güzergâhın bisiklet kullanımına uygunluğunun incelenmesi amaçlanmıştır. Güzergâhlar, bisikletli ulaşıma uygunluk düzeyleri yönünden 11 ölçüt doğrultusunda değerlendirilmiştir. Değerlendirme sonuçlarına göre toplam uzunluğu 28,6 km olan güzergâhların toplam uygunluk değerleri 48-25 arasında bulunmuştur (bir güzergâhın alabileceği en yüksek değer 75'dir). Uygunluk düzeyini belirleyen ölçütler ağırlıklı olarak güzergâhların kesişme noktaları, güzergahın genişliği, motorlu araç yoğunluğu, topografik özellikler, fiziksel koşullar, görsel nitelik, var olan rekreasyon olanakları, alan kullanım türü, güzergah çevresinin niteliği, kullanıcı kaynağı ve yoğunluğu ve iklimsel faktörler olarak belirlenmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda Musa Şahin Bulvarı en yüksek puan olan 48 ile en uygun güzergah olarak belirlenmiştir. Bu çalışma ile elde edilen sonuçlardan yararlanılarak, Osmaniye kentinde bisiklet ile ulaşımın yaygınlaştırılması amaçlanmıştır. Bisiklet yollarının düzenlenmesi ile kente estetik bir görünüm kazandırılması, motorlu taşıt yoğunluğunun azaltılması, hava ve gürültü kirliliğinin azaltılması, kent halkının ve motorlu taşıt sürücülerinin bisiklet kullanımına yönelik farkındalıklarının artırılması, halk sağlığının iyileşmesi bu çalışmadan beklenen yararlar arasında yer almaktadır. Bisikletli ulaşımın yaygınlaşması ve beklenen yararların elde edilebilmesi için, kentsel planlama çalışmaları kapsamında bisiklet yollarının göz önünde bulundurulması, peyzaj planlama ve tasarım çalışmalarının da aynı doğrultuda yapılması önerilmektedir.