Tekst stanowi zapis dyskusji naukowej badaczy i praktyków turystyki kulturowej, prowadzonej regularnie na Gnieźnieńskim Forum Ekspertów Turystyki Kulturowej. Tematyka serii dyskusji odnosi się do walorów rozmaitych form turystyki kulturowej, jej organizacji, produktów, profilów i preferencji turystów kulturowych, a także metod badań i perspektyw rozwoju. Uczestnicy Forum reprezentują kilkanaście ośrodków naukowych z terenu całej Polski, a poszczególne kwestie są proponowane przez kolejnych członków grupy, zgodnie z ich oceną aktualności i wagi problemów. Dziedzictwo kulturowe, rozumiane jako rodzaj kapitału, wykorzystywane jest obecnie w wielu obszarach, w tym turystyce kulturowej, która rozwija się, czerpiąc z jego materialnych i niematerialnych zasobów. Proces ten jednak warunkują liczne czynniki. Z jednej bowiem strony, turystyka przynosi konkretne korzyści materialne, co dla społeczności lokalnej będącej w „posiadaniu” pożądanych atrakcji, może być szansą na zapewnienie sobie odpowiedniego poziomu życia, nierzadko wyjścia z zapaści finansowej. Z drugiej strony intensywnie prowadzona eksploracja turystyczna niesie ze sobą ingerencję w kulturowy i środowiskowy krajobraz, co niejednokrotnie w konsekwencji owocuje głęboką dewastacją miejsc i wyniszczeniem społecznej tkanki. Analiza procesów eksploracji dziedzictwa dowodzi, że dostosowuje się je do wymogów standaryzacji masowej turystyki, podczas gdy równocześnie, istnieje potrzeba utrzymania jego autentyczności i podkreślenia wyjątkowości. Zachowanie równowagi między tymi obszarami to wyzwanie dla wszystkich uczestników rynku turystycznego, tak dla touroperatorów, jak i depozytariuszy przyrodniczego lub kulturalnego dziedzictwa. W tym kontekście stawiam pytania: czy istnieje, według Państwa, szansa na zrównoważone zarządzanie przyrodniczym i kulturowym dziedzictwem tak, aby było celem strategii turystycznych, ale równocześnie zachowało swoją unikatowość i żywotność? Jakie strategie należy wprowadzić, by „nie zadeptać” tego co dla nas jako ludzkości – najcenniejsze – naszego dziedzictwa ?

Zmiany we współczesnym świecie związane z rozwojem technologicznym, a także cyfryzacją społeczeństwa, wymagają od wielu instytucji i podmiotów gospodarczych związanych z turystyką dostosowania się do nowych oczekiwań odbiorców. Przemianom tym podlegają także placówki muzealne i centra muzealno-edukacyjne, funkcjonujące w polskich parkach narodowych, które chcąc nadążyć za wymaganiami współczesnych turystów modernizują swoje ekspozycje, wykorzystując w tym celu narzędzia cyfrowe i innowacje technologiczne. Celem artykułu jest ukazanie zmian zachodzących w tworzeniu i modernizacji stałych wystaw przyrodniczych funkcjonujących w polskich parkach narodowych, a także zaprezentowanie wykorzystania najnowszych rozwiązań technologicznych prowadzących do powstania multimedialnych i interaktywnych ekspozycji.

Praca dotyczy zjawiska street food jako nieodłącznego elementu turystyki kulinarnej na przykładzie Tajlandii. Wskazano w niej związek między turystyką a gastronomią oraz poruszono kwestie znaczenia żywności w odniesieniu do motywacji turystów. Scharakteryzowano też zjawisko street food oraz różnorodne aspekty z nim związane. Publikacja zawiera wyniki badań empirycznych, przeprowadzonych wśród turystów, którzy byli w Tajlandii i spożywali produkty street food . Street food jest w tym kraju postrzegany przez nich jako nieodzowny element poznania tego kraju, a w szczególności jej kultury

W 1996 r. John Lennon oraz Malcolm Foley po raz pierwszy posłużyli się pojęciem dark tourism (mroczna turystyka) . Od tego czasu powstało wiele monografii oraz artykułów poruszających tematykę podróży do miejsc pokatastrofalnych. W Polsce, w pierwszej części monografii „ Współczesne formy turystyki kulturowej ” ukazał się tekst Sławoja Tanasia nakreślający zjawisko tanatoturystyki. Przedstawiony został kontekst historyczny podróży do miejsc związanych ze śmiercią oraz różne odmiany turystyki, ze szczególnym uwzględnieniem turystyki cmentarnej. Celem niniejszego artykułu, o charakterze przeglądowym, jest próba wskazania pewnych tendencji, które szczególnie w ciągu ostatniej dekady uległy znacznej intensyfikacji. Na podstawie konkretnych przykładów ukazany został wpływ tradycyjnych mediów oraz mediów społecznościowych i kultury popularnej na decyzję o wyjeździe do miejsca katastrofy. Ponadto wskazane zostały również zmiany w zachowaniu mrocznych turystów, które następują pod wpływem nowoczesnych technologii. Tym samym przykłady często kontrowersyjne i nieetyczne dały obraz tego, na ile można dziś mówić o miejscach pamięci, a na ile o powstających „pamięciolandiach”. Bezpośrednią inspiracją tekstu były badania przeprowadzone w latach 2016-2018 w Czarnobylskiej Strefie Wykluczenia, oparte w dużej mierze o wywiady jakościowe z polskimi turystami oraz obserwację uczestniczącą. Ze względu jednak na charakter artykułu przywołane zostaną również inne przykłady obrazujące omawianą tematykę.

Celem artykułu jest przedstawienie zjawiska wycieczek po slumsach miast krajów tzw. Globalnego Południa, które od początku lat 90-tych XX wieku stają się coraz bardziej popularne wśród osób odwiedzających, pochodzących w szczególności z krajów tzw. Globalnej Północy na przykładzie wycieczek po Kiberze, w Kenii. W latach 2014-2016 prowadziłam badania etnograficzne, których celem był antropologiczny opis doświadczenia wycieczki po Kiberze, organizowanej przez jej mieszkańców, jako przestrzeni negocjacji znaczeń ubóstwa i tożsamości jej mieszkańców. Brałam udział w wycieczkach jako obserwatorka, prowadziłam wywiady – najczęściej swobodne, z osobami odwiedzającymi Kiberę, jak i z organizatorami wycieczek, a także przyglądałam się działalności tych ostatnich. Organizatorzy wycieczek chcą pokazać pozytywną stronę życia w Kiberze, czyli to, że jej mieszkańcy są na co dzień aktywni, pracowici i przedsiębiorczy, zmieniając tym samym percepcję tego miejsca u osób odwiedzających z dzielnicy ubóstwa w miasto możliwości.

Epoka kolonialna odcisnęła trwałe piętno na Afryce Zachodniej i jej współczesnych stosunkach z Europą. Pośród wielu negatywnych aspektów europejskiego podboju kontynentu afrykańskiego tematem szczególnie trudnym jest niewolnictwo. Jego dziedzictwo staje się współcześnie częstym przedmiotem ochrony, zarówno ze strony państw afrykańskich, jak również UNESCO, które na swoją Listę Światowego Dziedzictwa wpisuje materialne obiekty związane z transatlantyckim handlem ludźmi. Wraz z podejmowaniem ochrony tego trudnego dziedzictwa, w wielu przypadkach jest ono wykorzystywane jako produkt turystyczny, a tym samym źródło dochodów. Udostępnienie turystom w krajach Afryki Zachodniej, spośród których znakomita większość to Europejczycy, obiektów związanych z niewolnictwem, to powód do spotkania potomków podbijanych z potomkami podbijających, wśród których to ci pierwsi występują w roli narratorów opowiadających wspólną historię. Artykuł zawiera wnioski z badań prowadzonych przez autorów w obiektach wpisanych na Listę UNESCO w Gambii, Senegalu i Republice Zielonego Przylądka. Dotyczyły one trudnego dziedzictwa epoki kolonialnej oraz jego wykorzystania turystycznego.

Tekst stanowi zapis dyskusji naukowej badaczy i praktyków turystyki kulturowej, prowadzonej regularnie na Gnieźnieńskim Forum Ekspertów Turystyki Kulturowej. Tematyka serii dyskusji odnosi się do walorów rozmaitych form turystyki kulturowej, jej organizacji, produktów, profilów i preferencji turystów kulturowych, a także metod badań i perspektyw rozwoju. Uczestnicy Forum reprezentują kilkanaście ośrodków naukowych z terenu całej Polski, a poszczególne kwestie są proponowane przez kolejnych członków grupy, zgodnie z ich oceną aktualności i wagi problemów. Jakie, Państwa zdaniem, wyzwania (szanse i zagrożenia) stoją przed branżą turystyczną w związku z coraz szerszym definiowaniem tego, co uznaje się za dziedzictwo, jak również jego komercjalizacją do celów turystycznych? Jak oceniają Państwo współpracę „sektora turystycznego” i „sektora dziedzictwa” w Polsce? Jakie formy turystyki dziedzictwa mogą Państwa zdaniem wyróżnić Polskę na tle innych krajów europejskich?

Wspczesny dynamiczny rozwj turystyki dotyka wielu sfer, m.in.rozwaania w tym zakresie skupiaj si na zmiennoci uwarunkowa tzw.otoczenia, przy tym oczekiwa klientw oraz problemu ich lojalnoci, lub wrcz przeciwnie -braku staoci i przywizania