Autorka artykułu proponuje interpretację prozy Bez alko i dragów jestem nudna Marty Markiewicz w perspektywie języka i formy narracji. Taka optyka analizy pozwala dostrzec, że konstrukcja opowieści o wychodzeniu z uzależnienia opiera się na afirmatywnym uwewnętrznieniu języka terapeutycznego oraz retoryki pozytywnej zmiany. Badana narracja cechuje się deklaratywnością, sprawiając, że opisywana przez Markiewicz historia przypomina świadectwo nawrócenia. Jego jednowymiarowość rodzi pytania o granice terapeutycznej internalizacji języka i jej wpływ na autentyczność indywidualnych przeżyć.

Publikacja w 2011 roku książki E.L. James Pięćdziesiąt twarzy Greya, filmowa adaptacja powieści i kontynuacja serii, skierowała uwagę na teksty literackie autorstwa kobiet, nie tylko popularne, odważnie poruszające problematykę relacji miłosno-seksualnych. W artykule podejmuję próbę odpowiedzi na następujące pytania: jak uznane współczesne polskie pisarki opisują miłosne historie, a przede wszystkim – jak radzą sobie z przedstawianiem seksualnych praktyk? Gdzie poszukują inspiracji? Czy ich język i styl można uznać za specyficznie kobiecy? Wstępna analiza wybranych powieści pozwala wyróżnić dwie nadrzędne strategie estetyzujące: poetyzację, na przykład w Pasji według św. Hanki (2012) Anny Janko oraz W powietrzu (2014) Ingi Iwasiów, oraz brutalizację – w tekstach Grażyny Plebanek (Nielegalne związki, 2010), Manueli Gretkowskiej (Trans, 2011) oraz w dylogii Hanny Samson (Wojna żeńsko-męska i przeciwko światu, 2005; Pokój żeńsko-męski na chwałę patriarchatu, 2006).

Dla pisarstwa Karpowicza skomponowanie Legend pomorskich było aktem epizodycznym, jednak dla nurtu podań ludowych na Pomorzu publikacja okazała się jedną z tych pozycji książkowych, które w tym wczesnym okresie wyznaczały podstawowe standardy formułowania tego typu treści; standardy te utrzymały się do 1989 roku i widoczne są do dziś.

W artykule rozważana jest sytuacja, w której zapisy codzienne, dokumentalne i autobiograficzne, dokonywane przez osoby nie będące pisarzami i traktowane do tej pory jako nieliterackie, zaczynają być włączane w obszar literatury i uzyskują status dzieł czy utworów literackich. Z taką sytuacją mamy dzisiaj między innymi do czynienia w Polsce, jeśli chodzi o zapisy doświadczeń Zagłady. Są one wprowadzane w obręb literatury poprzez kategorię „literatury dokumentu osobistego”, wprowadzoną przez Romana Zimanda. Autor artykułu dostrzega zasadność takiej operacji, dzięki której zapisy codzienne, dokumentalne i autobiograficzne uzyskują należne im znaczenie. Wskazuje zarazem pięć podstawowych operacji cechujących literaturę nowoczesną, których nie odnajdujemy w tych zapisach: dekontekstualizacja (znaczenie zamiast zdarzenia), fikcjonalizacja (reprezenatacja zamiast doświadczenia), tekstualizacja (tekst zamiast praktyki), rematerializacja (książka zamiast zeszytu czy notesu), remediacja (druk zamiast rękopisu).

Topics like sorrow, grief, pain or sickness are not widespread in the life writing of avant-gardes.Would you agree with this?I assume that among the classic Polish literary vanguard art the sole work would be Tadeusz Peiper's auto-patographical prose and Aleksander Wat's post-war life-writing records about his illness.However, both examples are rather classical in their poetics.Instead, I would like to talk today about literary works that are embodied in crisis (specifically suffering, grief, illness, or loss) and reflect on that in an experimental way.

Artykuł podejmuje problematykę kształtowania się ukraińskiej tożsamości narodowej w dziełach artystycznych o charakterze autobiograficznym, powstających w warunkach kryzysu życiowego i opresyjnej sytuacji społeczno-politycznej. Studium przypadku dotyczy Leona Getza (1896-1971), malarza wychowanego w polsko-ukraińskiej rodzinie we Lwowie, który postanowił utożsamić się z mniejszością ukraińską, represjonowaną zarówno w przedwojennej, jak i powojennej Polsce. Po II wojnie światowej został on poddany inwigilacji przez Urząd Bezpieczeństwa PRL ze względu na swoją ukraińską tożsamość. Doprowadziło to go i jego żonę (również Ukrainkę) do próby samobójczej – nieudanej w przypadku artysty, śmiertelnej w skutkach w przypadku jego żony. Getz spisał swoje wspomnienia dwukrotnie: po raz pierwszy w drugiej połowie lat 30., a następnie po śmierci żony w latach 50. Jego pierwsze wspomnienia wyrażały samotność w przeważająco polskim otoczeniu, nie były opracowywane w tajemnicy, mimo że autor nie planował ich publikowania. Drugie wspomnienia skupiały się na jego osobistej tragedii i powstały w sekrecie, ponieważ Urząd Bezpieczeństwa starał się przechwycić notatki Getza jako dokumenty obciążające funkcjonariuszy. Oba dokumenty wspomnieniowe są przedmiotem mojej analizy. Rozważam je w kontekście innych osobistych dokumentów i prac artysty, kształtujących jego ukraińską tożsamość, ponieważ jego zdaniem głównym powodem tragedii jego i jego żony były ich ukraińskie powiązania. Interpretuję te wspomnienia na dwa różne, ale uzupełniające się sposoby. Po pierwsze, jako pisanie o życiu w czasie kryzysu życiowego męża po samobójstwie żony. Po drugie, jako pisanie o życiu w sytuacji skrajnego ucisku w państwie totalitarnym, pod nadzorem Urzędu Bezpieczeństwa, którego skrajnie niebezpieczne i błędne posunięcia sytuują samą podmiotowość jednostki w kryzysie. Artykuł opiera się na niepublikowanych wspomnieniach i pracach Getza, które znajdują się w archiwach w Krakowie (Polska) i Rzymie (Włochy).

Tekst poświęcony jest analizie pamiętnika nadesłanego na konkurs JIVO, opatrzonego pseudonimem Jalf Sen-bey. W artykule omówione zostają inspiracje literackie i ich funkcja w kształtowaniu „ja” pamiętnikarza oraz zastosowane przez Jalf Sen-beya strategie indywiduacji – próby ustanawiania własnego głosu przez posługiwanie się stylami literackimi właściwymi dla modernizmu.

Tematem artykułu jest książka Krzysztofa P. Czyżewskiego "Izabela. Świat w płomieniach". Autorka stara się wskazać, w jaki sposób pisarz wykorzystał nośniki pamięci zbiorowej (nazwisko protagonistki i fikcyjną fibulę) do stworzenia powieści historycznej, noszącej jednocześnie znamiona literackiego regionalizmu. Przedmiotem refleksji jest kreacja tytułowej bohaterki i jej wpływ na powieściowy wizerunek oświecenia, a w konsekwencji także wątki regionalistyczne. Rozważania zostają podsumowane poprzez odniesienie do koncepcji pamięci kulturowej.

W artykule badam formę narracyjną powieści Mapa Barbary Sadurskiej, sytuując jej problematykę w kontekście badań z zakresu postpamięci, studiów nad traumą i widmontologii. Na podstawie spostrzeżeń Dominicka LaCapry i Victorii Aarons dotyczących poetyki typowej dla utworów fikcjonalnych trzeciego pokolenia stawiam tezę o podwójnym charakterze opracowania autobiograficznego doświadczenia nieobecności za pośrednictwem narracyjnych trybów charakterystycznych dla fabulacyjnej prozy postmodernistycznej i postmemorialnej powieści generacyjnej. Sadurska podejmuje próbę opowiedzenia/oznaczenia nieobecnej historii, wykorzystując z jednej strony praktykę kodowania traumy typową dla pamięci protetycznej, z drugiej zaś odwołując się do motywu postmemorialnej blizny, traumatycznego punctum będącego śladem etnicznej przynależności i znamieniem rodzinnego dziedziczenia – formy jednocześnie materialnej i symbolicznie niedookreślonej, a zatem bliskiej paradoksom widmontologii.